هر قضيّه شرطيّه يا غير شرطيّه « 1 » با انتفاء موضوعش يا يكى از قيود موضوعش ، « 2 » منتفى خواهد شد اعمّ از اينكه اين جمله داراى مفهوم باشد يا نباشد . در مفهوم داشتن جمله شرطيّه دو قول وجود دارد : 1 - جملات شرطيّه مفهوم ندارند . « 3 » 2 - جملات شرطيّه مفهوم داشته و دلالت بر انتفاء عند الانتفاء مىكنند . مصنّف مىفرمايد : قول دوّم يعنى مفهوم داشتن جملات شرطيّه قوىتر است . « 4 »

--> ( 1 ) - مثل قضيّهء وصفيّهء « اكرم العالم العادل » در اينجا چنانچه قيد « عادل » منتفى شود قطعا شخص حكم منتفى مىشود ولى نوع حكم نيز منتفى مىشود يا نه ؟ منوط به مفهوم داشتن جملهء وصفيّه مىباشد . ( 2 ) - مثل مثال يادشدهء فوق يا « إن جاءك العالم العادل فاكرمه » كه در اينجا اگر عالم بيايد ولى عادل نباشد باز هم شخص حكم منتفى است همان‌طور كه اگر اصل مجىء محقّق نشود ، ولى نوع حكم نيز منتفى است يا نه ؟ منوط به مفهوم داشتن جمله شرطيّه و وصفيّه است . ( 3 ) - سيد مرتضى « الذّريعة 1 / 406 » در جواب سوّم به قائلين به مفهوم داشتن وصف و شرط . ( 4 ) - و نيز « الفصول الغروية / 147 » ، « مطارح الانظار / 170 » و شهيد ثانى « تمهيد القواعد / 14 ، قاعده 25 » .