براى آن ( كتاب ) خاتمه‌اى است كه بحث مىكند ( خاتمه ) از تعارض ادلّه و ناميده مىشود ( خاتمه ) به مباحث تعادل و تراجيح . پس كتاب قرار مىگيرد ( كتاب ) در پنج جزء ان شاء اللّه تعالى . و قبل از شروع ، ناگزير از مقدّمه‌اى بوده كه بحث مىشود در آن ( مقدّمه ) از پاره‌اى از مباحث لغويّه‌اى كه بحث مستوفى از آن ( مباحث لغويّه ) در علوم ادبى نشده يا بحث نشده است از آن ( مباحث لغويّه ) . نكات دستورى و توضيح واژگان تقسيم ابحاثه : خبر براى مبتداى محذوف « هذا » و ضمير در « ابحاثه » به علم اصول برمىگردد . تقسيم مباحث هذا العلم : مقصود از « هذا العلم » علم اصول مىباشد . مباحث الالفاظ : كلمهء « مباحث » كه اضافه شده به « الالفاظ » خبر براى كلمهء « الاوّل » مىباشد يعنى « الاوّل مباحث الالفاظ » . و هى تبحث عن مداليل الالفاظ : ضمير « هى » و ضمير در « تبحث » به مباحث الفاظ برگشته و كلمه « مداليل » جمع مدلول يعنى ( معنا ) مىباشد . و ظواهرها من جهة عامّة : ضمير در « ظواهرها » به الفاظ برگشته و منظور از « من جهة عامّة » يعنى مطلق ظواهر و نه خصوص ظواهر الفاظ قرآن و يا سنّت و مانند آن . نظير البحث عن ظهور صيغة « افعل » الخ : كلمه « نظير » مرفوع و خبر براى مبتداى محذوف « هذا » مىباشد . يعنى « هذا نظير البحث الخ » و مقصود از صيغه « افعل » صيغه امر مىباشد . و نحو ذلك : مشار اليه « ذلك » بحث از ظهور صيغه افعل و ظهور صيغهء نهى مىباشد و منظور مباحثى همچون ظهور مشتق ، جمله شرطيّه ، وصف و مانند آن بوده كه در