زمستان . ( 346 ) الْقُرّ : سرما ، سرماى زمستان . ( 347 ) الْحِجَال : جمع « حَجَلَة » ، حجله‌ها . ( 347 ) رَبَّاتُ الحِجَال : زنان . ( 348 ) السَّدَم : اندوه همراه با اسف يا خشم . ( 349 ) الْقَيْح : چرك و خون . ( 350 ) شَحَنْتُمْ صَدْرِى : سينه‌ام را پر كرديد . ( 351 ) النُغَب : جمع « نغبة » ، جرعه‌ها . ( 352 ) التَهْمَام : اندوه . ( 353 ) انْفَاساً : جرعه جرعه . ( 354 ) مِرَاساً : مصدر « مَارَسَ » ممارست داشتن . ( 355 ) ذَرَّفْتُ عَلى السِّتِّينَ : از شصت گذشته‌ام ، و از مبرّد « نيّفت على السِّتين » نقل شد كه البته به همين معناست . خطبهء 28 . ( 356 ) آذَنَتْ : اعلام كرد . ( 357 ) اشْرُفَتْ بِاطّلَاعِ : بطور ناگهانى رو آورد آشكار شد . ( 358 ) الْمِضَار : مكان يا زمانى كه اسبان را از نظر بدنى براى مسابقه آماده ميكنند ، اصل معناى « تضمير » لاغر كردن اسب و آب كردن گوشتهاى اضافى آن است تا در روز مسابقه به خوبى بتواند حركت كند . ( 359 ) الْسَّبْقَةُ : خط پايان مسابقه . ( 360 ) الْمَنِيَّة : مرگ ، اجل . ( 361 ) البُؤس : نيازمندى شديد ، بينوايى . ( 362 ) الرَّهْبَة : مصدر « رهب » وحشت ترس . ( 363 ) الظَعْن : كوچ كردن از دنيا . ( 364 ) تَحْرُزُونَ انْفُسَكُمْ : خويش را از هلاك ابدى حفظ مىكنيد . خطبهء 29 . ( 365 ) اهْوَاؤُهُمْ : جمع « هوى » ، آراء و تمايلات قلبى آنها . ( 366 ) يُوهِى : سست و تكه تكه مىكند . ( 367 ) الصُّمُّ : جمع اصمّ ، سنگهاى خارا و سخت . ( 367 ) الصِّلَاب : جمع « صَلِيب » ، سخت و محكم . ( 368 ) كَيْتَ وَ كَيْتَ : چنين و چنان ، اين دو كلمه هميشه با هم به كار مىرود و كنايه از سخن و گفتار است . ( 369 ) حِيدِى حَيَاد : دور شو ، كلمه‌اى است كه فرار كننده در هنگام فرار مىگويد ، از « حيدان » مأخوذ است و به معناى دورى و انحراف از