صبح صالح ( مترجم : رحيمى نيا )
33
فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى )
نباشد . ( 101 ) أَشْنَقَ الْبَعِيرَ وَ شَنَقَهُ : مهار شتر را چنان كشيد كه استخوان پشت گوش شتر به قسمت جلو پالان رسيد . ( 102 ) خَرَمَ : ( بينى شتر را ) دريد ، پاره كرد . ( 103 ) أسْلَسَ : ( افسار را ) شل كرد . ( 104 ) تَقَحَّمَ : خود را به هلاكت انداخت . ( 105 ) مُنَى النَّاسُ : مردم مبتلا شدند . ( 106 ) خَبْط : بيراهه رفتن . ( 107 ) الشِّماس : چموشى ، توسنى . ( 108 ) الاعْتِراض : حركت در راه غير مستقيم ، بجاى پيمودن طول جاده در عرض مسير حركت كردن . ( 109 ) الشُورى : مشورت كردن ، در اينجا مقصود شوراى شش نفرهاى است كه عمر آنها را معين كرد تا از ميان خود فردى را براى خلافت برگزيند . ( 110 ) النَظائِر : جمع « نظير » ، مانند مشابه . ( 111 ) أسْفَفْتُ : نزديك شدم ، اسف الطائر : پرنده نزديك زمين شد . ( 112 ) صَغَى : متمايل شد . ( 113 ) الضِغْن : كينه . ( 114 ) مَعَ هَنٍ وَ هَنٍ : و اغراض ديگرى كه از ذكر آن اكراه دارم . ( 115 ) نَافِجاً حِضنَيهِ : ( در حالى كه ) پهلوهايش برجسته و برآمده بود ، « حضن » : ما بين زير بغل و پهلو را مىگويند . ( 116 ) النَثِيل : سرگين ، مدفوع حيوانات . ( 117 ) المُعْتَلَفَ : محل علف ( در بدن حيوان ) . ( 118 ) الخَضم : خوردن چيز تر و تازه ، « خضمه » ، مصدرى است كه براى بيان هيئت و چگونگى است . ( 119 ) النِّبْتَة : گياه ، « نبتة الرَّبيع » : گياه بهارى . ( 120 ) انْتَكَثَ عَلَيْهِ فَتْلُهُ : بافتهاش واتابيده شد . ( 121 ) اجْهَزَ عَلَيْهِ عَمَلُهُ : كردار او مرگش را تمام و حتمى ساخت . ( 122 ) كَبَتْ بِهِ : با صورت به زمين افتاد . ( 123 ) الْبِطْنَة : پرخورى . ( 124 ) عُرْفُ الضَبُع : يال كفتار ، موهاى زيادى كه بر گردن كفتار است ، چون اين موها متراكم و انباشته