فى المباحث حسب المعانى ، فرب كلمة عدت فى مبحثين أو مباحث كلم مثلا عدت تارة من الجوازم فى المبحث الواحد و العشرين من المقصد الاول ، و تارة من حروف النفى فى المبحث التاسع من المقصد الثالث ، و لكن مع ذلك فعدد العوامل على ما ذكرنا اكثر من مائة بكثير ، فانظر . الفصل الثالث فى المعمول و انواعه اربعة : المرفوعات و المنصوبات و المجروران و المجزومان . الاول المرفوعات ، و هى عشرة : المبتدا و الخبر ، و هما مذكوران فى المبحث الاول ، و الفاعل و نائبه ، و هما مذكوران فى المبحث السادس و السابع ، و الفعل المضارع ، و هو مذكور فى المبحث الواحد و العشرين ، و اسم كان و اخواتها و اسم عسى و اخواتها ، و هما مذكوران فى المبحث الثالث و الرابع ، و خبران و اخواتها ، و هو مذكور فى المبحث الثانى ، كل ذلك فى المقصد الاول ، و خبر لا النافية للجنس ، و اسم ما و لا و ان و لات المشبهات بليس ، و هما مذكوران فى المبحث التاسع من المقصد الثالث . الثانى المنصوبات ، و هى اربعة و عشرون : المفاعيل الخمسة ، و هى مذكورة فى المبحث الثامن الى المبحث الثانى عشر ، و اسم ان و اخواتها و خبر كان و اخواتها و خبر عسى و اخواتها و منصوبا افعال القلوب و التصيير ، و هى مذكورة فى المبحث الثانى الى المبحث الخامس ، و المنصوب فى باب الاختصاص و باب التحذير و باب الاغراء ، و الحال و التمييز ، و المنصوب فى باب الاشتغال و باب التنازع ، و المنصوب بفعل التعجب ، و المنصوب بنزع الخافض ، و المضارع الداخل عليه احد النواصب ، و هى فى المبحث الثالث عشر الى المبحث الواحد و العشرين ، و كل ذلك فى المقصد الاول ، و المنادى و المستثنى ، و هما فى المبحث الثانى و الثالث ، و اسم لا النافية للجنس و خبر ما و لا و ان ولات المشبهات بليس ، و هما فى المبحث التاسع ، و كل ذلك فى