و اين مطاوعة از باب " افتعال " است كه خواهد آمد . و اگر مطاوعة نشود ، يعنى مفعول اثر فعل فاعل را قبول نكند نميشود مطاوع و مطاوع از يك ماده باشند ، زيرا كلام دروغ مىشود ، مگر در مطاوعه اختيارى كه در باب افتعال گفته خواهد شد ، مانند : " كسرت الكوز فما انكسر : شكستم كوز را پس نشكست " پس تعبير ديگرى بايست كه دروغ نشود ، مانند : " ضربت الكوز على الارض فما انكسر : زدم كوز را بر زمين پس نشكست " و مانند : " اردت ان اكسر الكوز فما انكسر : خواستم كه بشكنم كوز را پس نشكست " . ( 5 ) ( باب افتعال ) باب " افتعال " از جهت عدد حروف و وزن مانند باب انفعال است ، و حرف زياده‌اش همزه مكسورى است در اولش و تائى ميان فاء الفعل و عين الفعل . امثله ماضى : " اكتسب ، اكتسبا ، اكتسبوا ، اكتسبت ، اكتسبتا ، اكتسبن ، اكتسبت ، اكتسبتما ، اكتسبتم ، اكتسبت ، اكتسبتما ، اكتسبتنّ ، اكتسبت ، اكتسبنا ، اكتسابا : با كوشش چيزى فراهم آوردن " ثلاثى مجردش " كسب ، يكسب ، كسبا : فراهم آوردن " است . امثله مضارع : " يعتذر ، يعتذران ، يعتذرون ، تعتذر ، تعتذران