( ابواب ثلاثى مزيد و ابنيه آنها ) فعل ثلاثى مزيد را دوازده باب است ، و ثلاثى مزيد آن است كه بر ماضى ثلاثى مجرد يك يا دو يا سه حرف زياد مىشود ، و تغييرى در حركت و سكون صيغه به عمل ميآيد ، به منظور زياد شدن معنائى بر معناى ثلاثى مجرد ، پس بدينگونه ماضى فعل ثلاثى مزيد ريخته و ساخته مىشود ، و چنانچه در ثلاثى مجرد گفته شد مضارع ثلاثى مزيد از ماضى آن ، و امرش از مضارع آن گرفته مىشود ، و علامات از حروف مضارعة و ضميرها و حرف تأنيث و حرف امر همان است كه در ثلاثى گفته شد ، و مصدر ثلاثى مزيد از ماضى آن نيز گرفته مىشود ، بر خلاف ثلاثى مجرد كه ماضى از مصدر گرفته مىشود ، و مصادر ثلاثى مجرّد سماعىّ است ، يعنى به وزنهاى مختلف بسيارى شنيده شده ، و مصادر ثلاثى مزيد قياسى است ، يعنى هربابى مصدر معيّنى دارد ، و هرگونه ثلاثى مجرد به آن باب آورده شود مصدرش همان است . و دوازده باب ثلاثى مزيد سه قسم است : قسم اول : بر ماضى ثلاثى مجرد يك حرف زياد شده ، و ماضى آن چهار حرفى مىباشد ، و آن در سه باب است . قسم دوم : بر ماضى ثلاثى مجرد دو حرف زياد شده ، و ماضى آن پنج حرفى مىباشد ، و آن در پنج باب است . قسم سوم : بر ماضى ثلاثى مجرد سه حرف زياد شده ، و ماضى آن شش حرفى مىباشد ، و آن در چهار باب است .