و ماضى مكسور العين از بعضى مصدرها مضارع آن مفتوح العين است مثل " علم - يعلم " و از بعضى مصدرها مضارع آن مكسور العين است مثل " حسب - يحسب " و مضارع مضموم العين ندارد . و ماضى مضموم العين مضارع آن فقط مضموم العين است مثل " شرف - يشرف " و بر اين تفصيل كه گفته شد ماضى و مضارع ثلاثى مجرد شش گونه است ، يعنى از مصدرهاى ثلاثى مجرد كه فعل ساخته و ريخته شود ماضى و مضارعش با هم يكى از آن شش صورت است ، و هريك از آنها را در اصطلاح باب گويند ، و باب در لغت به معنى در است ، و در اصطلاح هريك از آن شش صورت را " باب " گويند ، زيرا هر مصدر و ماده‌اى از ثلاثى مجرد در يكى از آنها وارد مىشود ، و خارج از آنها نيست ، و صورت هفتم ندارد ، پس ميگوئيم : ( ثلاثى مجرّد را شش باب است ) ( 1 - باب فعل يفعل ) در اين باب و بابهاى ديگر مثالهائى از مفرد ماضى و مضارع و امر ميآوريم ، پس از آن مصدرش را گرچه متعدّد باشد ذكر ميكنيم ، و براى تمرين صيغه‌هاى ديگر را خودتان يادآور شويد . مثال : ضرب ، يضرب ، اضرب ، ضربا و ضربة : زدن " " ختم ، يختم ، اختم ، ختما و ختاما : پايان دادن " و رجع ، يرجع ، ارجع ، رجوعا و مرجعة و مرجعا و رجعى : بازگشتن " . " صبر ، يصبر ، اصبر ، صبرا : شكيبائىكردن "