هاشم حسيني تهرانى

30

علوم العربية

است ، و هنگام تكلّم از قرائن دانسته مىشود فاعل مرد است يا زن . 12 - ضربتنّ - تنّ علامت جمع مؤنث حاضر و ضمير فاعل است . 13 - ضربت - تاء مضموم علامت متكلّم وحده و ضمير فاعل است . 14 - ضربنا - نا علامت متكلم مع الغير و ضمير فاعل است . اين چهارده صيغه ماضى ، اما چهارده صيغه مضارع : 1 - يضرب - ياء حرف مضارع ، و ضمّه‌اى كه بر حرف آخر كلمه است در اصطلاح علامت رفع گويند ، و رفع يكى از اقسام اعراب است ، و معنى اعراب و اقسام آن در علم نحو بيان مىشود . و چنانچه در ضرب گفته شد در يضرب ضمير هو نيز مستتر است . 2 - يضربان - ياء حرف مضارع ، الف علامت تثنيه و ضمير فاعل است ، نون مكسور علامت رفع است ، و ضمّه باء به مناسبت الف به فتحه تبديل شده . 3 - يضربون - ياء حرف مضارع ، واو علامت جمع مذكر و ضمير فاعل است ، و نون مفتوح علامت رفع است . 4 - تضرب - تاء حرف مضارع ، و ضمه آخر كلمه علامت رفع است ، و در اين صيغه مانند ضربت ضمير هى مستتر است . 5 - تضربان - تاء حرف مضارع ، الف علامت تثنيه و ضمير فاعل ، و نون مكسور علامت رفع است . 6 - يضربن - ياء حرف مضارع ، نون مفتوح در اين صيغه علامت جمع مؤنث و ضمير فاعل است ، و ضمه باء براى سهولت تلفّظ به سكون تبديل شده .