گرچه هريك از اينها نيز اقسامى مىشود ، و اين تقسيم از جنبه حروف اصلى و حروف زياده است ، و ميزان شناختن حروف اصلى از حروف زياده گفته خواهد شد ، و در هريك از اين چهار قسم به ترتيب بحث مىشود . ( تقسيم دوم ) [ فعل بر سه قسم است : ماضى ، مضارع ، امر ] فعل بر سه قسم است : ماضى ، مضارع ، امر ، و اين تقسيم از جنبه صيغه و بناء فعل است ، يعنى : لفظ فعل در كلام عرب هرچه باشد يكى از اين سه ساختمان را دارد ، و خارج از آنها نيست ، گر چه هريك از آنها اقسام بسيارى است ، و نيز در تقسيم نهم فعل به ماضى و حال و مستقبل تقسيم مىشود ، ولى آن از جنبه زمان فعل است ، نه ساختمان آن . ماضى : در لغت بمعنى گذشته است ، و در اصطلاح فعلى است كه به صيغه مضارع و امر نباشد . مضارع : در لغت بمعنى مشابه است ، و در اصطلاح : فعلى است كه در اول صيغه آن يكى از حروف زياده چهارگانه " ى - ت - ء - ن " باشد ، و اين چهار حرف را بر سر صيغه مضارع حروف مضارعة گويند ، و صيغه مضارع را اقسامى است كه بيان آنها ميآيد . صيغه امر همان صيغه مضارع است به حذف حروف مضارعة و نصرّفى در اول و آخر صيغه كه بيانش خواهد آمد . و در تقسيم اول گفته شد كه فعل چهار قسم است ، اكنون در باره ثلاثى مجرّد بحث مىشود ، و در آن سه قسم ديگر پس از آن بحث