صغرى : بحث از ثبوت واقعى سنت ، بحث از وجود سنت است . ( مفاد كان تامّه وجود است . با حفظ اين نكته ، آيا سنت با خبر واحد و يا احد الخبرين ثابت مىشود يا خير به اين معناست كه آيا سنت با خبر واحد و يا احد الخبرين موجود مىشود يا خير ؟ پس بحث از ثبوت واقعى سنت بحث از وجود سنت و به تعبير مصنف بحث از مفاد كان تامّه است ) . كبرى : بحث از وجود سنت ، بحث از عوارض سنت نيست . ( چون بحث از عوارض سنت بايد مفاد كان ناقصه باشد و به عبارت ديگر بحث از عوارض ، بعد از اصل وجود است ) . نتيجه : پس بحث از ثبوت واقعى سنت ، بحث از عوارض سنت نيست . در نتيجه اين دو مسأله طبق اين احتمال از مسائل علم اصول نخواهند بود . « 1 » خلاصه اينكه طبق اين احتمال ، بحث از وجود موضوع علم اصول است و بحث از وجود موضوع علم اصول مسأله اصوليه نيست . دوم : يحتمل مراد شما ثبوت تعبدى « 2 » باشد . ( سنت با خبر واحد و يا احد الخبرين المتعارضين ثابت مىشود يا خير به اين معناست كه آيا شارع براى خبر منجزيت و معذريت را نسبت به سنت جعل كرده است تا نتيجتا عمل به خبر مثل عمل به سنت واجب باشد يا خير ؟ پس بحث از ثبوت تعبدى سنت بازگشت به اين بحث دارد كه همان‌طورى كه سنت واجب العمل است ، آيا خبر واحد واحد الخبرين المتعارضين هم وجوب العمل دارد يا خير ؟ ) طبق اين احتمال نيز ، اين دو مسأله ، مسأله اصوليه نخواهند شد . دليل : صغرى : بحث از ثبوت تعبدى سنت به واسطه خبر ، بحث از عوارض خبر است . ( بحث از ثبوت تعبدى سنت به واسطه خبر - بحث از وجوب عمل بر طبق خبر ) .

--> ( 1 ) - مضافا الى انّ الخبر ليس واقعا فى سلسلة علل السنة بل يستحيل وقوعه فى سلسلة عللها لانّ حكاية الشىء متفرعة عليه فلا يعقل ان تكون من مباديه فيستحيل وساطة الخبر ثبوتا . نهاية الدرايد ، ج 1 ، ص 9 . ( 2 ) - در معناى ثبوت تعبدى دو نظريه معروف وجود دارد . الف ) نظريهء مشهور : الثبوت التعبدى عبارة عن انشاء الحكم الظاهرى على طبق الخبر . ب ) نظريه مصنف : الثبوت التعبدى عبارة عن جعل المنجزيّة و المعذريّة . محاضرات ، ج 1 ، ص 31 .