3 ) بعضى از مبادى از قبيل حرفه و صنعت است مثل مبدء بقال و خياط . انقضاء در اينها به ترك حرفه و صنعت است . « 1 » 4 ) بعضى از مبادى از قبيل شأنيّات است مثل مبدء منشار . انقضاء در اينها به زوال شأنيت است . بعضى معتقد شده‌اند مشتقاتى كه مبدء آنها از قبيل سه قسم اخير باشد ، از محل نزاع خارج و حقيقت در اعم مىباشند . مرحوم مصنف مىفرمايند : نزاع در اين است كه هيأت مشتقّ بدون نظر به ماده و مبدء آنها براى عموم وضع شده است و يا خصوص . اختلاف مشتقات از نظر مبادى ، فقط موجب اختلاف در كيفيت تلّبس و انقضاء است بدون اينكه در اين نزاع دخيل باشند . نتيجه نهائى بحث : نزاع علماء در هر لفظى است كه حمل بر ذات مىشود و عنوان براى ذات قرار مىگيرد اعم از آنكه مشتق صرفى و يا جامد صرفى باشد و اعم از آنكه عرض و يا عرضى باشد . « 2 » شاهد بر دخول جامد در محل نزاع ، مسأله فقهيّه‌اى است كه مرحوم فخر المحققين در ايضاح و مرحوم شهيد ثانى در مسالك مطرح كرده‌اند . « 3 » بيان مسأله فقهيه : زيد دو زوجه كبيره و يك زوجه صغيره شيرخوار دارد . اين دو زوجه كبيره به زوجه صغيره شير مىدهند . زوجه كبيره اول و زوجه صغيره هردو بر زيد حرام مىشوند . اما زوجه كبيره اول حرام است چون امّ الزوجه است و امّ الزوجه حرام مىشود . اما زوجه صغيره حرام است چون بنت الزوجه است و بنت الزوجه در صورتى كه زوجه مدخول بها باشد ، حرام است و لذا شرط است كه كبيره اول مدخول

--> ( 1 ) - المراد بالصنعة هو ما يحتاج فى تعلّمه الى مرشد و استاد كالخياطة بخلاف الحرفة فانها اعمّ و ما يكون حرفة و لا يكون صنعة كالبقال و المكارى و نحو ذلك . حاشيه بر قوانين ، ج 1 ، ص 78 . ( 2 ) - مراده من الاول المبادى المتاصّلة كالبياض و من الثانى المبادى الاعتبارية كالزوجية و هذا خلاف اصطلاح المنطقييّن حيث انّهم يطلقون الاول على نفس المبدء و الثانى على المشتق . حاشيه مرحوم مشكينى . و عرضىّ الشىء غير العرض . ذا كالبياض ذاك مثل الابيض . شرح منظومه قسمت منطق ، ص 29 . ( 3 ) - ايضاح الفوائد ، ج 3 ، ص 52 ؛ مسالك الافهام ، ج 1 ، ص 379 .