الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم : شيروانى )

219

أصول الفقه ( تحرير اصول فقه ) ( فارسى )

ب - دليل حجيت خبر واحد از سنّت حق آن است كه روايات در حجيت خبر واحد ثقه تواتر معنوى دارند . مجموع رواياتى كه به گونه‌اى اين امر را افاده مىكنند ، در چند گروه جا مىگيرند : يكم . رواياتى كه چگونگى برخورد با دو خبر متعارض را نشان مىدهند . اگر خبر واحد ثقه حجت نبود تعارض ميان روايات و ترجيح يكى بر ديگرى در شرايط خاص معنا نداشت . دوم . رواياتى كه در آنها برخى راويان حديث به برخى از اصحاب ائمه عليهم السّلام به طور جداگانه ارجاع داده شده‌اند به گونه‌اى كه شامل مراجعه در فتوا و روايت هر دو مىشود ، مانند ارجاع به زراره در « اذا اردت حديثا فعليك بهذا الجالس . » « 1 » سوم . رواياتى كه بيانگر رجوع به راويان ، ثقات و علما مىباشد ، مانند : « و اما الحوادث الواقعة فارجعوا فيها إلى رواة حديثنا فانهم حجتى عليكم و انا حجة اللّه عليهم . » « 2 » چهارم . رواياتى كه به نقل حديث و نوشتن آن تشويق مىكند ، مانند : « من حفظ على أمتى أربعين حديثا بعثه اللّه فقيها عالما يوم القيامة » « 3 » و يا : « اكتب و بثّ علمك فى بنى عمّك فانه يأتى زمان هرج لا يأنسون الا بكتبهم » . « 4 » پنجم . رواياتى كه دروغ بستن بر معصومين را نكوهش كرده از آن برحذر مىدارد . همان گونه كه شيخ انصارى نيز گفته است ، مجموع اين روايات بيانگر رضايت معصومين از عمل به خبر است هرچند قطع‌آور نباشد ، جز آنكه قدر متيقن اين

--> ( 1 ) - بحار الانوار ، ج 2 ، ص 246 . ( 2 ) - بحار الأنوار ، 2 / 90 . ( 3 ) - ميزان الحكمة ، 2 / 290 . ( 4 ) - الكافى ، 1 / 56 .