پيش‌درآمد تعريف علم اصول علم اصول دانشى است كه در آن قواعدى بررسى مىشود كه نتيجهء آنها در استنباط حكم شرعى مورد استفاده قرار مىگيرد . علم يبحث فيه عن قواعد تقع نتيجتها فى طريق استنباط الحكم الشرعى . « 1 »

--> ( 1 ) - تعريف فوق براى علم اصول روشن است و تنها نقطهء ابهام آن قيد « نتيجه » است . مؤلف ( ره ) به جاى تعبير رايج كه مىگويد : « علم اصول از قواعدى بحث مىكند كه آن قواعد در راه استنباط حكم شرعى به كار مىرود » ، گفته است : « علم اصول از قواعدى بحث مىكند كه نتيجهء آن قواعد در راه استنباط حكم شرعى به كار مىرود . » احتمالات مختلفى براى تبيين اين قيد وجود دارد . يك احتمال آن است كه مقصود از قواعد كبريات و مراد از نتيجه حاصل تطبيق آن كبريات بر مصاديق خاص است . مثلا در علم اصول از قاعدهء « هر امرى ظهور در وجوب دارد » بحث مىشود . از تطبيق اين قاعده بر فعل « اقيموا الصلاة » اين نتيجه به دست مىآيد كه « اقيموا الصلاة ظهور در وجوب دارد . » و آنچه در راه استنباط شرعى مستقيما به كار مىرود همين نتيجه است . احتمال ديگر آن است كه قواعدى كه در علم اصول مورد بحث قرار مىگيرد ، خود ، تشكيل صغرا و كبراهايى مىدهد كه از آنها نتايجى به دست مىآيد و فقيه از آن نتايج براى استخراج احكام شرعى استفاده مىكند . مثلا « فعل امر در وجوب ظاهر است » يك قاعده است ؛ و « هر ظاهرى حجت است » قاعدهء ديگرى است و نتيجهء اين دو قاعده كه به كار فقيه مىآيد آن است كه « فعل امر در وجوب حجت است . »