6 . ملاك در اثبات حجيت اماره روشن است كه ظن به تنهايى نمىتواند ملاك حجيت اماره باشد ، چرا كه خداوند فرموده : « إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً » * « 1 » و « قُلْ آللَّهُ أَذِنَ لَكُمْ أَمْ عَلَى اللَّهِ تَفْتَرُونَ » « 2 » . از آيهء اخير استفاده مىشود اگر بدون اذن خداوند حكمى را به او نسبت دهيم ، بر خداوند افترا بسته‌ايم . از سويى ، تمسك به اماره براى اثبات حكم خداوند ، نسبت دادن حكم به اوست كه اگر بدون اذن او باشد ، افترا بر خداوند خواهد بود . ازاين‌روست كه گفته‌اند : قاعدهء اوّلى در باب ظنّ آن است كه حجت نبوده اخذ به آن براى اثبات حكم خداوند جايز نباشد ، مگر آنكه با دليل قطعى حجيت آن نزد شارع اثبات شود . بنابراين ، ملاك در اثبات حجيت امارات ، علم و يقين به حجيت آنهاست و اگر حجت بودن يكى از اسباب ظن با دليل قطعى ثابت نگردد ، همين براى صدر حكم قطعى به عدم حجيت آن كافى است . يعنى « عدم دليل قطعى بر حجيت الف ، دليل قطعى بر عدم حجيت الف است . » يكفى فى طرح الأمارة الا يحصل العلم باعتبارها ، فإن نفس عدم العلم بذلك كاف فى حصول العلم بعدم اعتبارها أى بعدم جواز التعويل عليها و الاستناد إليها . و ذلك كالقياس و الاستحسان و ما إليهما و ان أفادت ظنا قويا . براى وضوح بيشتر مطلب مىگوييم : 1 . ظن ذاتا حجت نيست . ( چرا كه در آيات قرآن از پيروى از آن ، هرچند در موارد خاص ، نهى شده است . و چيزى كه ذاتا حجت باشد نهى از پيروى از آن محال است . )

--> ( 1 ) - نجم / 28 و يونس / 36 . ( 2 ) - يونس / 59 .