3 . مسألهء ضدّ تحرير محل نزاع اصول‌دانان در اينكه آيا امر به شىء مقتضى نهى از ضدّ آن است يا نه ، اختلاف كرده‌اند . براى توضيح محل نزاع بايد مقصود ايشان از چند اصطلاح توضيح داده شود : 1 . ضدّ يعنى مطلق معاند و منافى ، خواه وجودى باشد و خواه عدمى . ضدّ نزد اصول‌دانان بر دو قسم است : الف ) ضدّ عام كه عبارت است از ترك فعل ، كه همان نقيض فعل است . ب ) ضدّ خاص كه مطلق معاند وجودى است . 2 . اقتضاء يعنى حتمى بودن ثبوت . امر به شىء مقتضى نهى از ضدّ آن است ، يعنى هنگام امر به شىء حتما ضدّ آن مورد نهى است ، خواه به اين صورت كه امر با دلالت مطابقى ، تضمنى يا التزامى برآن دلالت كند و خواه به اين صورت كه عقلا ميان آن دو ملازمه باشد . 3 . نهى كه مقصود از آن نهى مولوى از سوى شارع است ، هرچند غيرى باشد . معناى مطابقى نهى ، چنان‌كه گذشت ، زجر و ردع است ، نه طلب ترك ، كه اگر چنين بود نهى از ضدّ عام عبارت بود از طلب ترك ترك فعل ، و اين همان امر به شىء ،