الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم : شيروانى )
109
أصول الفقه ( تحرير اصول فقه ) ( فارسى )
9 . تخصيص عام به وسيلهء مفهوم در اينكه عام به وسيلهء مفهوم موافق تخصيص مىخورد بحثى نيست ، چرا كه ظهور مفهوم موافق قوىتر از ظهور عام در عموم مىباشد . ولى در مورد مفهوم مخالف اختلاف نظر وجود دارد . به نظر ما عام به وسيلهء مفهوم مخالف نيز تخصيص مىخورد ، چرا كه خاص ، چه مفهوم باشد و چه منطوق ، عرفا قرينهء بر مراد از عام به شمار مىرود و قرينه ، مفسّر مراد از ذى القرينه است و برآن مقدم مىگردد ، خواه ظهورش قوىتر باشد يا نباشد . حاصل آنكه تقديم خاص بر عام از باب تقديم اظهر بر ظاهر نيست ، بلكه از باب تقديم قرينه بر ذى القرينه است . ان المفهوم لما كان أخص من العام حسب الفرض فهو قرينة عرفا على المراد من العام ، و القرينة تقدم على ذى القرينة و تكون مفسرة لما يراد من ذى القرينة ، و لا يعتبر ان يكون ظهورها أقوى من ظهور ذي القرينة ، 10 . تخصيص قرآن به وسيلهء خبر واحد اگر در برابر عام قرآنى به روايتى برخوريم كه مخصص آن مىباشد ، بايد با تمسك به خبر واحد خاص ، از عموم آيهء قرآن دست برداريم ، نه آنكه با تمسك به عموم آيهء قرآن ، از حجيت خبر عادل - كه با دليل قطعى ثابت شده - دست برداريم . زيرا خبر خاص قرينهء بر مراد از عام و ناظر به آن است و ازاينرو برآن مقدم مىگردد ، در حالى كه عام قرآنى قرينهء بر مراد از دليل حجيت خبر واحد و ناظر به آن نيست تا برآن مقدم گردد . به ديگر سخن : خبر ، بنا بر فرض ، قرينهء بر آيه است ، و اصل جارى در قرينه - كه در اينجا اصالت عدم كذب راوى است - بر اصل جارى در ذى القرينه - كه در اينجا اصالت عموم است - مقدم مىباشد .