« أحسن الظنّ باصدقائك ؛ به دوستانت گمان نيك داشته باش . » و سپس بگويد : « لا تحسن الظنّ بخالد ؛ به خالد گمان نيك نداشته باش . » هريك از اين اقسام چهارگانه را جداگانه مورد بررسى قرار مىدهيم . 1 و 2 . آنجا كه مخصص ، متصل است - خواه ترديد ميان اقل و اكثر باشد و خواه ميان متباينان - اجمال مخصص به عام سرايت مىكند و در نتيجه نمىتوان براى داخل كردن مورد مشكوك در حكم عام ، به اصالت عموم تمسك جست ، زيرا مخصص متصل نمىگذارد براى عام ظهور در عموم منعقد گردد . پس عمومى در كار نيست تا بدان تمسك شود . 3 . آنجا كه مخصص ، منفصل و ترديد ميان اقل و اكثر است مىتوان به اصالت عموم براى داخل كردن ما عداى اقل در حكم عام تمسك كرد ، زيرا مخصص منفصل مانع انعقاد ظهور عام در عموم نمىشود . از اين عموم ، مقدار اقلّ ، به خاطر حجيّت مخصص در آن ، خارج مىشود ، و ما عداى آن باقى مىماند ، چون خاص نسبت به مقدار مشكوك حجّت نيست . 4 . آنجا كه مخصص منفصل و ترديد ميان متباينان است ، نمىتوان به عام تمسك كرد ، چون علم اجمالى به تخصيص داريم و اين علم اجمالى ، عام را از حجيت نسبت به اطراف علم اجمالى ساقط مىكند . پس در اينجا هرچند براى عام ظهور در عموميت منعقد مىشود ، اما اين ظهور نسبت به اطراف علم اجمالى حجيت ندارد ، درحالىكه در جايى كه مخصص متصل است ، اساسا ظهورى براى عام در عموم منعقد نمىشود . فى الدوران بين المتباينين إذا كان المخصص منفصلا ، فانّ الحق فيه انّ إجمال الخاص يسرى إلى العام ، كالمخصص المتصل ، لأن المفروض حصول العلم الاجمالى بالتخصيص واقعا ، و ان تردد بين شيئين ، فيسقط العموم عن الحجية فى كل واحد منهما .