الشيخ الصدوق ( مترجم : سيد محمد الحسنى )
8
الإعتقادات في دين الإمامية ( فارسى )
لطف و لطافت و آگاهى است ، خالق همه چيز است ، نيست خداوندى مگر او ، مخصوص او است آفرينش و فرمان ، تَبارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ . و هر كه معتقد تشبيه باشد مشرك است ، و هر كه نسبت باماميّه دهد خلاف اين اوصاف را در امر توحيد ، دروغگو است ، و هر حديثى كه مخالف اين فقرات باشد جعل و اختراع است ، هر حديثى كه موافقت با كتاب خدا نمينمايد باطلست . و اگر در كتب علما موجود باشد تدليس و خدعه است ، و آن احاديثى كه جهال پندارند كه تشبيه حقتعالى بخلق است ، معنى صحيح آنها همان معنى صحيح نظير آنها از آيات قرآنى است زيرا كه در قرآن است : كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ « 1 » يعنى هر چيزى فانى است الا روى خدا ، و معنى روى دين است و روئى است كه آمدن بسوى خدا از آن رويست ، و بدان روى توجه به خداوند مىشود . و در قرآن است : يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ وَ يُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ ( تا آخر ) وَ هُمْ سالِمُونَ « 2 » يعنى روزى كه ساق مكشوف مىشود ؛ و مجرمان تكليف نموده ميشوند بسجود و نميتوانند كرد ؛ در حالى كه چشمهاى آنها بخشوع است ، ميرسد به آنها ذلتى عجب ؛ و بتحقيق كه بودند همانها كه دعوت كرده ميشدند بسجود در آن حال كه سالم و قادر بر سجود ميبودند در دنيا . و معنى ساق روى كار و شدّت امر است « 3 »
--> ( 1 ) سوره قصص آيه 88 ( 2 ) سوره ن و القلم آيه 42 ( 3 ) بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ و به نستعين ؛ ستايش بر نعماء او و درود بر محمّد و آلش اين تصحيح اعتقاد اماميه است از براى شيخ ابى جعفر محمّد بن بابويه قمى رضى اللّه عنه : تأليف شيخ مفيد ابى عبد اللّه محمّد بن محمّد بن نعمان رحمه اللّه تعالى ، فرموده است شيخ مفيد عليه الرحمة ( بعد از نقل كلام شيخ ابو جعفر ره ) در قول خداوند تعالى يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ كه ساق وجه امر و شدت آن است ) يعنى آنكه قول خداوند كه فرموده است : يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ قصد نموده است به آن اينكه : روز قيامت پرده برداشته مىشود در آن از روى امر شديد و دشوار و بزرگى و آن حساب است و واقف شدن بر اعمال و جزاء افعال و ظهور سرها ، و منكشف گشتن باطنها ، و برخوردن بر حسنات و سيئات ، پس تعبير فرموده است خداوند بلفظ ساق از شدت و از اين جهت است كه گفته است عرب در آنچه تعبير نموده است به آن از شدت جنگ و دشواريش قامت الحرب على ساق . يعنى ايستاد جنگ بر ساق ( يعنى جنگ بشدت بر پا شد مصحح ) و باز گفته است عرب : قامت الحرب بنا على ساق يعنى ايستاد جنگ با ما بر ساق ( يعنى به سختى و شدت جنگ براى ما بر پا شد - مصحح ) و گفته است نيز سعد بن خالد شاعر شعرى را كه مضمونش اين است : كه كشف نمودم از براى دشمنان از دو ساق جنگ ، و ظاهر گرديد از شر صريح و خالصش ، و ظاهر گرديد عقاب مرگ كه ميلرزيد در زير آن اجل هلاكت . و از اين قبيل است قول عرب : قد قامت السوق . يعنى برپا شد بازار ، و اين سخن را در وقتى ميگويند كه بهم فراهم آيند اهل بازار ، و محكم گردد امر آن بفروخت و خريد و واقع شود سعى و كوشش در آن - مفيد .