مقامى حكم خاص خود را دارد و سالك براساس علم و حالات آن مقام دستور مىگيرد . مثلا امام حسين عليه السّلام به حكم آيهء « وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ » « 1 » نمىبايست روانهء كربلا شود . اما اين آيه حكم مقام و حالات امام حسين عليه السّلام نيست ، زيرا كه امام حسين مرگ را سعادت و زندگى با ستمگران را ذلت مىدانست . اقتضاى حال او ديدار با معشوق است . « موت فى عز خير من حياة فى ذل » « 2 » ج ) ابقاى علم در جايگاه اصلىاش يكى از وجوه رياضت اهل خواص ، به كار بردن و حفظ و ابقاى علم در مقام خاص خودش است كه تقريبا به درجه دوم نزديك است ، يعنى از سالكين در اثر غلبه حال بر آنها احكام و علوم مخصوص مقامى را كه در آن هستند انشا مىكنند و اين نوعى سوء ادب در نزد مشايخ تلقى مىشود و اين رياضتى دشوار است مگر اينكه علم در آن مقام تمكن يابد . 3 . رياضت خاص الخاص و رياضة خاصة الخاصه ، تجريد الشهود ، و الصعود الى الجمع و رفض المعارضات و قطع المعاوضات . الف ) تجريد شهود يعنى سالك بايد با رياضت خود از علائق ( كثرات ) اسماء و صفات رها شود و شهود را تنها براى ذات احديت خالص كند . « 3 » ب ) سعود به مقام جمع صعود به حضرت جمع در واقع شهود ذات بعد از فنا است كه در نزد اهل تصوف به حضرت جمع ناميده شده است . ج ) رهايى از معارضات و معاوضات قسم سوم رياضت خاص الخاص ، رهايى از معارضات و قطع معاوضات است ، زيرا

--> ( 1 ) . بقره / 195 . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 44 ص 192 . ( 3 ) . و قال تلمسانى : و امّا الصعود الى الجمع ، فهو صعود الشهود الى الفناء فى الذات ، فانّ شهود الذات يسمّى « حضرت الجمع » عند هذه الطائفة .