3 . و الغرق فى بحر السرور و الصبر هائم . نشانهء سوم سكر غرق شدن در درياى سرور است درحالىكه صبر حيران است يعنى سالك صبر بر دورى از معشوق را از دست داده است . به قول حافظ : در نازم خم ابروى تو در ياد آمد * حالتى رفت كه محراب به فرياد آمد از من اكنون طمع صبر و دل و هوش مدار * آن تحمل كه تو ديدى همه بر باد آمد و ما سوى هذا فحيرة تنتحل اسم السكر جهلا ، أو هيمان يسمى باسمه جورا . و ما سوى ذلك فكله يناقض البصائر ، كسكر الحرص ، و سكر الجهل ، و سكر الشهوة . حالاتى كه غير از آن نشانه‌هاى سه‌گانه دست دهد ، حيرتى است كه از روى جهالت آن را سكر نامند يا هيمانى است كه به ستم آن را سكر خوانند . حيرت و هيمان اگر چه از مقامات پسنديده هستند اما در حد مقام سكر نيستند . غير از اين حالات سه‌گانه و غير از غيرت و هيمان بقيه امور از موهومات هستند و با حكم عقل و بصيرت منافات دارند مانند مستى حرص و جهل و هستى شهوت . بنابراين از ديدگاه خواجه بزرگوار سكر به معنى لذت سرور و طرب ناشى از ديدار محبوب است و نه تنها طاعت و تكليف را ساقط نمىكند بلكه سالك را به حقيقت تكليف و حقايق بندگى مىرساند و شدّت شوق و وجد حضور موجب مىشود كه عبد سالك عبادت و طاعت را رها نكند و اين راز عبادت اهل بيت عليهم السّلام است كه لذت طاعت ، آنها را از هر اشتغالى بازمىداشته است . در اينجا به عنوان تبرك به جمله‌اى گوهرين از درياى حكمت حضرت زهرا عليها السّلام اكتفاء مىكنيم كه تشنگان معارف را همين يك جمله چون درياى جوشان است : پيامبر گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و إله روزى از دخترش پرسيد : فاطمه عليها السّلام چه درخواستى و حاجتى دارى ؟ هم اكنون فرشتهء وحى در كنار من است و از طرف خدا پيام آورده است تا هرچه بخواهى تحقق پذيرد . فاطمه عليها السّلام پاسخ دادند : شغلتنى عن مسئلته لذّة خدمته ، لا حاجة ل ى غير النظر الى وجهه الكريم . « 1 » لذتى كه از طاعت و خدمت حق تعالى مىبرم مرا از هر

--> ( 1 ) . نهج الحياة ، محمد دشتى ، ص 99 ، حديث 57 .