برمىگردد . و هو فى هذا االباب على ثلاث درجات : سرور در اين باب سه درجه دارد : الدرجه الاولى : سرور ذوق ذهب بثلاثة أحزان : حزن أورثه خوف الانقطاع و حزن هاجته ظلمة الجهل ، و حزن أغشته وحشه التفرّق . درجهء اول : سرور ذوقى است كه سه حزن و اندوه سالك را مرتفع مىكند : اول ، حزنى كه از خوف انقطاع حاصل مىشود ؛ يعنى انقطاع از اهل جنّت ، زيرا اهل انقطاع تماما اهل نار هستند . دوم ، حزن ناشى از ظلمت جهل را از بين مىبرد ؛ كه مراد از ظلمت جهل ، حيرت و عدم شناخت طريق است . سوم ، حزن ناشى از وحشت جدايى را از بين مىبرد . كه مراد از وحشت ، جدايى از توجه به حق تعالى است . الدرجة الثانية : سرور شهود كشف حجاب العلم ، وفكّ رقّ التكلّف ، و نفى صغار الاختبار . درجهء دوم : سرور شهودى است كه حجاب علم را مرتفع مىكند ، چرا كه علم ، به هر معنى كه اخذ شود ، در برابر معرفت ، حجاب محسوب مىشود . او را را از بند تكليف مىكند ؛ يعنى عبد سالك در انجام تكليف احساس سنگينى نمىكند ، بلكه با شوق انجام مىدهد . مراد خواجه اين نيست كه تكليف شرعى را انجام ندهد . و نفى صغار الاختبار ؛ يعنى تا زمانى كه سالك در طور حجاب علم بود ، بلا در حق او اختيار بوده است ، اما وقتى حجاب علم از او نفى شد ، بلا و سختى در حق او نعيم و كيف عافيت مىشود . الدرجه الثالثة : سرور سماع الاجابة ، و هو سرور يمحو آثار الوحشة ، و يقرع باب المشاهدة ، و يضحك الرّوح . درجهء سوم : سرور اجابت است ؛ يعنى سالك از مأذن غيب فراخوانده مىشود و اين سرور همه آثار ترس و وحشت از احوال گذشته را محو مىكند و باب مشاهده را به صدا درمىآورد و روح را خندان و شادمان مىسازد .