عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )
443
منازل السائرين ( فارسى )
باب لحظ قال الله عز و جل : انْظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكانَهُ فَسَوْفَ تَرانِي . « 1 » به كوه بنگر اگر به جاى خود برقرار ماند تو نيز مرا خواهى ديد . علت نزول آيهء فوق ماجراى بنى اسرائيل و حضرت موسى عليه السّلام است . پس از نجات بنى اسرائيل از دست فرعون و فرعونيان حضرت موسى عليه السّلام از خدا تقاضاى الواح ( كتاب ) نمود تا بوسيله آن مردم را هدايت كند خداوند به او وعده داد سى شب در كوه طور به عبادت خدا بپردازد سپس ده شب ديگر به آن افزوده شد . مجموعا چهل شب شد كه در اين مدت موسى عليه السّلام برادرش هارون را جانشين خود كرد . موسى عليه السّلام با خداى خود سخن گفت : خدايا خود را به من بنما . پاسخ آمد مرا هرگز نمىبينى ولى به كوه نگاه كن اگر مستقر ماند مرا خواهى ديد . چون به كوه تجلى كرد كوه متلاشى شد و موسى بيهوش افتاد چون به هوش آمد گفت منزّهى تو و . . . در اين آيه دو موضوع مورد بحث است : 1 . نحوه سخن گفتن خدا با موسى 2 . درخواست موسى مبنى بر ديدن خدا « 2 » 1 . نحوهء سخن گفتن خدا با موسى صحبت كردن با خدا با موسى عليه السّلام « و كلّمه ربّه » ، محضر الهى ، به كرامت مخصوصى فايز شد كه خدا بىواسطه با او سخن گفت . در اينجا موسى به چنان شوقى نايل شد كه از شدن اشتياق گفت خود را به من نشان بده . و اين با مقام او مناسب نبود . از پيامبر بعيد است كه تقاضا كند خدا خود را به چشم سر به او بنماياند . در اينباره از حضرت رضا عليه السّلام سؤال كردند . حضرت فرمودند : وقتى موسى گفت خدا با من سخن گفت او را تكذيب
--> ( 1 ) . اعراف / 143 . ( 2 ) . روان جاويد ، ج 2 ، ص 471 .