عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )
432
منازل السائرين ( فارسى )
درجهء اول : هيمانى است كه سالك به هنگام قصد سلوك الى الله در نظر كردن به اولين برقهاى لطف الهى دچار آن مىشود . با آنكه ارزش خود را ناچيز و منزلش را پائين و قدر خود را بىمقادر مىبيند ، ولى از آن همه الطاف الهى كه شامل حالش شده و اسباب توفيق براى او فراهم گرديده است ، حيرتزده مىشود الدرجة الثانيه : هيمان تلاطم أمواج التحقيق عند ظهور براهينه ، و تواصل عجائبه و لوامح أواره . درجهء دوم : هيمان ، در تلاطم امواج تحقيق است . آنگاه كه اسرار براهين آن آشكار مىشود و شگفتىهاى آن به ظهور مىرسد . چرا كه تحقيق ، در واقع ميراث عمل است كه به هنگام طهارت نفس و تزكيه دادن و صفاى قلب حاصل مىگردد با اين تحقيق ، حكمت علوم شرعى و عقلى كه بر صاحبان علم اكتسابى و تقليدى پوشيده است بر اهل تحقيق آشكار مىشود و اسرارى را مىيابند كه در واقع براهين تحقيق آن علوم شرعى است و از خزائن عالم الوهيت ، عجايب اسرار غيب بر سرّ ايشان نازل مىگردد به گونهاى كه آنان را مبهوت و مدهوش مىسازد . الدرجة الثالثه : هيمان عند الوقوع فى عين القدم ، و معاينة سلطان الأزل ، و الغرق فى بحر الكشف . درجهء سوم : وقوع هيمان به هنگام فناء رسم عبد سالك در بقاى حقتعالى و مشاهدهء سلطه أزلى و غرقهشدن در درياى كشف و شهود ذات است . خلاصهء سخن در باب هيمان ، وقوع حيرت و شگفتى همراه با وجد و شادمانى است كه سالك عاشق با مشاهدهء جلوههاى معشوق يا با دريافت پيامهاى خاص در مراحل مختلف سير و سلوك دچار آن مىشود . صعق حضرت موسى عليه السّلام به معنى ترس و اضطراب معمولى نيست ، بلكه تجلى انوار شهود و رخنمايى حق تعالى بر قلب حضرت موسى عليه السّلام است كه او را دچار حيرت و هيمان نموده است . اين طبيعت امواج عشق است كه هرگاه از سوى معشوق بدرخشد ، عاشق را واله و شيدا مىكند تا آنجا كه حركتهاى غيرمعمول از آنها سر مزند كه از ديد عوام الناس غيرعادى است ولى براى عاشق رقص مستانه در حضور معشوق است .