رحمت الهى ، آن‌ها را به پايدارى بيشتر فرامىخواند . استقامت كنندگان راه خدا تا بدان پايه از تعالى روحى مىرسند كه دوست و هم كلام ملائكه مىگردند اما شأن انسان از اين نيز بالاتر است و مقامات درخشانى را خداوند در پاداش استقامت به او خواهد بخشيد . پس امكان ندارد كه با كاخ‌نشينى و راحت‌طلبى و نفس‌پرورى بتوان دين خود و ضعيفان و محرومان را حفظ كرد . عزّ دنيا بايدت با دين به هم * دين و دنياى كسى نايد به هم هركه را دنيا زند گمراه ماند * پاى بسته در درون چاه ماند بدين‌سبب خداوند تبارك و تعالى گويد : الْمالُ وَ الْبَنُونَ زِينَةُ الْحَياةِ الدُّنْيا . « 1 » دارايىها و فرزندان زينت زندگانى دنيا هستند . الدرجة الثانية : أن ترضى به من رضى الحقّ به لنفسه عبدا من المسلمين أخا ، و أن لا تردّ على عدوّك حقا ، و تقبل من المعتذر معاذيره . آن‌كسى از مسلمين كه خدا او را به خلعت عبوديت آراسته ، تو او را به حق برادرى بپذيرى و اين‌كه حقى از خودت را برگردن دشمنت ندانى و نسبت به آن‌كس كه از تو عذر خواهى مىكند ، عذرپذير باشى . درجهء دوم تواضع نيز سه جزء دارد : جزء اول ؛ اين است كه تو به اختيار حق راضى باشى . يعنى اگر خداوند از كسى راضى باشد و او را جهت بندگى برگزيند ، تو نيز از او راضى باشى و با او مهربان باشى و او را برادر خودت بخوانى . جزء دوم ؛ اينكه از دشمن خود حق خودت را مطالبه نكنى . جزء سوم ؛ اين‌كه هركه به تو بدى و ظلم كرد و از كار خود پشيمان شد و عذرخواهى كرد ، عذر او را بپذيرى . مولا امير المومنين عليه السّلام مىفرمايد : و اتخذوا التواضع مسلحة بينكم و بين عدوّكم ابليس و جنوده . « 2 » تواضع را سنگرى بين خودتان و دشمنانتان كه ابليس و لشكريانش باشند ، قرار دهيد .

--> ( 1 ) . كهف / 46 . ( 2 ) . نهج البلاغه ، ترجمهء فيض الاسلام ، خطبهء 234 .