لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَ أَمْوالِهِمْ يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ . « 1 » براى نيازندان مهاجر كه از ديار و اموالشان بيرون شده‌اند ، فضلى از خدا طلب مىكنند . دومين موردى كه آيات به ويژه از جهت نيت برآن تكيه مىكنند جهاد است . كسانى كه ءان خود را به خطر مىاندازند ولى انگيزهءشان كسب غنيمت است ، فكر مىكنند حتما در جنگ پيروز مىشوند و صرفا براساس چنين پيش داورى و به طمع كسب غنائم به جهاد مىروند . جهاد براى اين‌ها در بعد معنوى و اخلاقى فاقد ارزش است . درحالىكه جهاد ارزشمند ، جهادى است كه با انگيزهء طلب و ابتغاء مرضات الله همراه باشد . سومين موردى كه آيات قرآن تاكيد بر نيت و لوجه الله بودن آن دارد ، انفاق است . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى كَالَّذِي يُنْفِقُ مالَهُ رِئاءَ النَّاسِ وَ لا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ . « 2 » اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد صدقه‌هاى خود را مثل كسى كه از روى ريا انفاق مىكند و ايمان به خدا و روز جزا ندارد با منت و اذيت باطل نكنيد . اين آيه نخست يك درس اخلاقى مىدهد كه پس از صدقه دادن نيت نگذاريد و اذيت نكنيد كه در اين صورت صدقات شما از بعد معنوى و اخلاقى بىتأثير خواهد بود . سپس آن كسى را كه به خاطر صدقه‌اش منت مىنهد به كسى كه به خدا و قيامت ايمان ندارد و انگيزهء او را در انفاق ، ريا و خودنمايى است تشبيه مىكند . انفاقى كه با انگيزهء ايمان به خدا و قيامت انجام نمىشود ، بلكه براى جلب محبوبيت و جاه‌طلبى صورت مىگيرد ، از بعد معنوى و اخلاقى فاقد ارزش است . سپس براى اين‌كه بىارزشى اين عمل را مجسم سازد چنين ادامه مىدهد : فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوانٍ عَلَيْهِ تُرابٌ فَأَصابَهُ وابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْداً ، لا يَقْدِرُونَ عَلى شَيْءٍ مِمَّا كَسَبُوا وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ . « 3 » كار او مثل اين است كه بذرى را روى سنگ صافى قرار دهد ، سپس بارانى تند بر آن ببارد كه پس از شستن صاف و پاك رهايش كند تا نتواند هيچ حاصلى از كردهء خويش به كف آرد . و خداوند گروه كافران را هدايت نمىكند . به جاى آنكه در زمين قابل و مناسب بذر بيافشاند ، آن را روى سنگ سخت كاشته

--> ( 1 ) . حشر / 8 . ( 2 ) . بقره / 264 . ( 3 ) . بقره / 264 .