نوعى استقامت است ، امّا صبر در مقابل ظلم و بىعدالتى جايز نيست . 4 . صبر بالله ، و آن از براى اهل تمكين و استقامت است كه بعد از حال صحو و بقاء بالله و پس از تخلق به اخلاق الله براى سالكان رخ دهد و آن جز كمّل را از اهل معرفت نصيبى نيست . « 1 » نتيجهء صبر « بدان كه از براى صبر نتايج بسيار است ؛ از جملهء آن‌ها ارتياض و تربيت نفس است . اگر انسان مدتى در پيشامدهاى ناگوار و بليات روزگار و در مشقت عبادات و مناسك و تلخى ترك لذات نفسانيه به واسطهء فرمان حضرت ولى النعم ، صبر كند و مشقت‌ها را گرچه سخت و ناگوار باشد تحمل بنمايد ، كم‌كم نفس عادت مىكند و مرتاض مىشود و از چموشى بيرون مىآيد و سختى و تحمل مشكلات بر وى آسان مىگرد و از براى نفس ملكهء راسخهء نوريه پيدا مىشود كه به واسطهء آن از مقام صبر ترقى مىكند و به مقامات عاليهء ديگر نائل مىشود . بلكه صبر در معاصى منشأ تقواى نفس مىشود و صبر در طاعات منشأ انس به حق مىگردد و صبر در بلايات منشأ رضا به قضاى الهى مىشود و اين‌ها از مقامات بزرگ اهل ايمان ، بلكه اهل عرفان است . بنابراين صبر كليد ابواب سعادت و سرمنشأ نجات از مهالك است . بلكه صبر بليات را بر انسان آسان مىكند مشكلات را سهل مىنمايد و عزم و اراده را قوت مىدهد و مملكت روح را مستقل مىنمايد و جزع و بىتابى علاوه‌بر عارى كه خود دارد و كاشف از ضعف نفس است ، انسان را بىثبات و اراده را ضعيف و عقل را سست مىكند . انسان غيرصابر باطن و قلبش مضطرب است و دلش لرزان و متزلزل است و اين خود بليه‌اى است فوق بليات و مصيبتى است از بالاترين مصيبت‌ها كه سربار انسان مىشود و راحتى را از انسان سلب مىكند . اما صبر ، مصيبت را تخفيف مىدهد و قلب بر بليات غالب مىشود و اراده بر مصيبات وارده قاهر مىشود .

--> ( 1 ) . چهل حديث ، امام خمينى قدّس سرّه ، حديث 16 .