باب صبر قال الله تعالى : وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ . « 1 » و تو صبر و تحمل پيشه كن كه صبر تو تنها به توفيق خداست . اين آيه خطاب به پيامبر گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و اله‌است كه صبر پيشه كن و صبرت بايد براى خدا باشد . حقيقت صبر تحقق پيدا نمىكند مگر اينكه براى رضاى خدا باشد . تعريف صبر : الصبر حبس النّفس على المكروه و عقل اللسّان عن الشّكوى . صبر بازداشتن نفس از اقادم به مكروه ، و جلوگيرى زبان از بيان شكايت است . در شرح كاشانى دارد « عن الجزع » از جزع كردن نفس را حفظ كند و زبان را از شكايت بازدارد . البته واژهء « صبر » در دو معناى عام و خاص استفاده مىشود . يكى از معانى عام « صبر » خويشتن‌دارى در سختىها است . معناى ديگر صبر ، حبس نفس در چيزى كه عقل و شرع آن را منع كرده است . صبر در موقعيت‌هاى متعددى مطرح مىگردد كه برخى از آنها به قرار زير است : 1 . حبس نفس در معصيت ، مصيبات و گرفتارىها و ضد آن جزع است . 2 . حبس نفس در حوادث ناراحت‌كننده كه آن را « سعهء صدر » گويند و ضد آن زجر است . 3 . حبس نفس در جنگ است كه شجاعت نام دارد و ضد آن جبن است . 4 . امساك نفس در كلام كه با كتمان همراه است و ضد آن افشاگرى است . 5 . امساك نفس از كثرت ثروت است كه آن را عفت و قناعت گويند و ضد آن حرص

--> ( 1 ) . نحل / 127 .