مىسازد و بازسازى چنين قلبى كار بس دشوارى است و به وصله ، پينه كردن هم كار به سامان نمىرسد مگر لطف خدا شامل حال چنين بندهء دل شكسته‌اى شود . براى اين كه انسان بتواند دلش را از زنگار پاك كند ، بايد دوره‌هاى پالايشى چهل روزه طى كند ، ( چله‌نشينى ) . در حديث شريف آمده است : من أخلص للّه اربعين يوما فجّر الله ينابيع الحكمة من قلبه على لسانه . « 1 » هركس چهل روز خود را براى خدا خالص كند چشمه‌هاى حكمت در قلبش بر زبانش جارى مىشود . پيامبر صلّى اللّه عليه و إله مىفرمايد انسان بايد عملش اين‌گونه باشد ؛ خود را براى خدا خالص گرداند تا خداوند چشمه‌هاى حكمت را از قلب بر زبانش جارى سازد . به قول حافظ : شنيدم رهروى در سرزمينى * همى گفتى معمّا با قرينى كه اى صوفى شراب آنگه شود صاف * كه در شيشه بماند اربعينى گر انگشت سليمانى نباشد * چه خاصيت دهد نقش نگينى انگشترى خيلى زيباست اما زينت انگشترى ، دست سليمان است والّا از ظاهر انگشتر كارى ساخته نيست . هرچند انسان ظاهر و عملى زيبا داشته باشد و از مواهب ظاهرى و دل فريب دنيوى حظى وافر ببرد اما نگين حكمت الهى در باطن او نباشد به كاهى نمىارزد . انسان داراى هر مقام و منصب دنيوى و هر عنوان و لقب و عملى كه باشد ، اگر مدال حكمت الهى را نداشته باشد پوستين آدميت به تن دارد كه بت‌هاى فراوان در آستين آن هستند . خدا زان خرقه بيزار است صد بار * كه صد بت باشدش در آستينى « 2 » انسانى كه دائما حرف مىزند و شعار مىدهد اما عمل ندارد ، خطر شيطان او را تهديد مىكند اگر عمل هم با اخلاص همراه نباشد منشأ خير واقع نمىشود . هنگامى كه حضرت على عليه السّلام بر عمرو بن عبدود دست يافت و بر بالاى سينه‌اش نشست تا او را بكشد عمر بر صورت حضرت آب دهان انداخت . ايشان فورا از جا

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، ج 67 ، ص 249 . ( 2 ) . حافظ .