سبب‌هاى عقلى ، ساحت شهود خدشه‌دار نگردد . اين مقام حرمت اهل مشاهده است به طورىكه موسى عليه السّلام در حال انبساط خاطر به جايى مىرسد كه جرأت بر گفتن « أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ » « 1 » را پيدا مىكند . سالك در اين مقام بايد رعايت ادب را نموده و شطح از او صادر نگردد . گاهى اوقات سالك در غايت بسطآتقيد به ادب را كنار گذاشته ، اسرار حضرت را آشكار مىكند . « 2 » بسط و سرور و عارفانه ، نفس را در سرخوشى ويژه‌اى قرار مىدهد كه اگر با مراقبت همراه نباشد سبب مىگردد سالك در شرايطى قرار گيرد كه شايسته شأن و مقام او و پروردگارش نمىباشد . معمولا شطحيات عرفا در هنگام غلبهء سرور و نشاط عارفانه ا ز آنها صادر مىشود و طبق نظر امام راحل قدّس سرّه چنين تظاهرات دور از ادبى از جانب سالك ، دليل بر عدم خلوص او از امارگى نفس و يا مراتب پايين‌تر است ، تعلق سالك به نفس اماره سبب مىگردد در هنگام وجد و سرور عارفانه كه حقايقى براس سالك رخ مىدهد ، او را از دايرهء ادب خارج كرده و در شرايطى قرار دهد كه بروز آنها شايستهء آن مقام نمىباشد . « صيانة الشهود أن يعارضه سبب » ادراك شهودى كه بالاترين مرتبهء ادراك انسانى است ، مقامى است كه انسان حق را در جلوه‌اى از جلواتش مشاهده مىكند لذا رعايت شأن چنين حضورى اقتضا دارد كه سالك ادراكش را از هرگونه مزاحمتى خصوصا از مزاحمت عقل و سبب‌هايش دور بدارد .

--> ( 1 ) . اعراف / 143 . ( 2 ) . كه گفته‌اند : افشاء سر الربوبية كفر