را مطيع مىسازد ، پس به حكم او گردن مىنهند . « 1 » ازاين‌رو ، از امام باقر عليه السّلام روايت شده كه اين آيه‌ى شريفه ، نويددهنده‌ى ظهور مهدى عليه السّلام در آخر الزمان است . او - با تأييد و نصرت الهى - دين جدّش را بر ساير اديان غالب مىسازد ، تا جايى كه بر روى زمين هيچ مشركى باقى نماند . اين سخن سّدى « 2 » نيز مىباشد ، قرطبى در ذيل آيه‌ى شريفه مىگويد : و اين امر هنگام ظهور مهدى رخ مىدهد ، آنگاه هيچ كس باقى نمىماند مگر اين‌كه به اسلام گرويده است . « 3 » 2 . آيه‌ى شريفه پنجاه و يكم از سوره‌ى مباركه‌ى « سبأ » ؛ « و اى كاش مىديدى هنگامى را كه [ كافران ] وحشت‌زده‌اند ، آنجا راه گريزى نمانده است و از جايى نزديك گرفتار آمده‌اند » . طبرى از حذيفة بن يمان نقل كرده كه اين آيه‌ى شريفه ، درباره‌ى سپاهى است كه زمين ، آنها را در خود فرو خواهد برد و ما در آينده مطالبى را متذكر خواهيم شد كه به روشنى دلالت مىكند كه اين واقعه با وجود رواياتش كه در كتب صحاح و مسانيد معتبر مضبوط است ، هنوز رخ نداده است و از « أشراط الساعة » محسوب مىشود كه همگان معتقدند همزمان با ظهور مهدى عليه السّلام رخ خواهد داد . « 4 » اين سخن طبرى را قرطبى در التذكرة به صورت مرسل از حذيفة بن يمان نقل كرده است و ابو حيان در تفسير خود و مقدسى شافعى در عقد الدرر و سيوطى در الحاوى للفتاوى بدان تصريح كرده‌اند و زمخشرى در كشّاف از ابن عباس حكايت كرده است . « 5 » علامه‌ى طبرسى ( ره ) مىگويد : و اين روايت را ثعلبى در تفسير خود آورده است و اصحاب ما [ يعنى شيعه ] مانند آن را از امام صادق و امام باقر عليهما السّلام در ميان احاديث مربوط به حضرت مهدى عليه السّلام نقل كرده‌اند . « 6 » 3 . آيه‌ى شريفه شصت و يكم از سوره‌ى مباركه‌ى « زخرف » ؛

--> ( 1 ) . مجمع البيان / طبرسى / ج 5 / ص 35 . ( 2 ) . پيشين . ( 3 ) . تفسير القرطبى / ج 8 / ص 121 ؛ التفسير الكبير / ج 16 / ص 40 و مجمع البيان / همان . ( 4 ) . تفصيل اين بحث را در فصل سوم دنبال كنيد . ( 5 ) . تفسير طبرى / ج 22 / ص 72 ؛ عقد الدرر / ص 74 ؛ الحاوى للفتاوى / ج 2 / ص 81 ؛ الكشّاف / ج 3 / صص 467 - 468 . ( 6 ) . مجمع البيان / ج 4 / ص 398 .