آنگاه بايد گفت : اشكال مشترك الورود است و پرسشگر انگشت روى هر پديده‌اى بگذارد و به هر موجودى اشاره كند . . . تكوّن هر موجودى چون تدريجى است با قدرت مطلقه‌ى خداوندى نمىسازد ، چرا خدا آسمانها و زمين را در شش روز آفريد نه در يك لحظه ؟ و . . . » « 1 » ب - علامه‌ى شهيد سيد محمد باقر صدر شهيد صدر به سؤال فوق جواب مشروح‌ترى مىدهد كه خلاصه‌اى از آن را مىآوريم . ايشان نخست بدين نكته اشاره مىكند كه بسيارى از اذهان پرسشگر ، امروزه تفسيرى اجتماعى و تحليلى بر پايه‌ى قوانين علمى حاكم بر پديده‌هاى تاريخى از ما مىطلبند . ازاين‌رو ، موقتا از ويژه‌گىهاى فراطبيعى شخصيت آسمانى امام عليه السّلام چشم‌پوشى مىكنيم و براى توضيح چرايى حدوث غيبت به علل سه‌گانه‌ى زير اشاره مىكنيم : 1 ) اقدام به عمليات بسيار عظيم انقلاب جهانى و واژگون ساختن ساختارها و نظام‌هاى اجتماعى - فرهنگى - سياسى و اعتقادى جوامع ، به يك توان روحى و انرژى روانى فوق‌العاده زيادى نيازمند است ، يعنى رأس كادر رهبرى اين انقلاب بايد باورى عميق و ريشه‌دار به قابليّت اضمحلال و درهم شكستن تمدّن‌هاى پرشكوه و مقتدر دنيوى داشته باشد . اين باور از خلال مطالعه‌ى كتب تاريخى حاصل نمىشود ، او بايد در كناره‌ى خط ممتدّ تاريخ و همگام با آن پيش رود و به رأى العين شاهد سقوط و ازهم‌پاشى قدرت‌هاى پر شوكت و تمدن‌هاى پر ابهّت باشد ، و گرنه به گونه‌اى مرعوب مؤلفه‌هاى آن تمدن و فرهنگ خواهد شد . نبايد ژان ژاك روسو متفكر انقلابى فرانسوى مؤلف كتاب قرارداد اجتماعى را فراموش كرد . وى با اين‌كه از پيشگامان اصلى دموكراسى تلقى مىشود ، تصوّر فرانسه‌اى بدون پادشاه او را به وحشت مىانداخت ! و نبايد حكمت بالغه‌ى الهى را در قصه‌ى اصحاب كهف فراموش كنيم كه خداوند اراده كرد به آن گروه مبارز و شجاع و انقلابى ، امّا با اين حال ترسان و هراسان ، سيصد سال بعد نشان دهد كه از آن همه جلالت سلطنت دقيانوسى ، اثرى نمانده است . بارى يكى از حكمت‌هاى غيبت ، حصول چنين باور ريشه‌دارى براى رهبرى انقلاب جهانى است . 2 ) به انجام رساندن سترگ‌ترين رسالت تاريخ - يعنى عدالت‌گسترى در همه‌ى اقطار گيتى

--> ( 1 ) . بررسىهاى اسلامى / علامه‌ى طباطبايى / به كوشش : سيد هادى خسروشاهى / صص 78 - 79 / انتشارات هجرت .