السيد ثامر العميدي ( مترجم : عليزاده )

101

المهدي المنتظر ( ع ) في الفكر الإسلامي ( در انتظار ققنوس ) ( فارسى )

ه - نظير همين روايت ، حديثى است كه سيوطى از ابن عباس نقل مىكند و مىگويد : اين حديث مجعول است و متّهم به جعل آن « غلابى » است « 1 » و ابن كثير آن را به نقل از ضحاك از ابن عباس روايت كرده و مىگويد : « اين طريقه ، اسناد ضعيفى است . زيرا ضحّاك به طريق صحيح چيزى از ابن عباس نشنيده است . بنابراين ، حديث مذكور منقطع است » . « 2 » همان‌گونه كه حاكم از طريق ديگرى كه در آن اسماعيل بن ابراهيم مهاجر واقع گشته ، حديث مزبور را نقل كرده است « 3 » و ابو الفيض از ذهبى حكايت مىكند كه اسماعيل از كسانى است كه علما بر ضعفشان اجماع دارند . « 4 » اين پنج دسته از روايات همان احاديثى است كه سبب انحراف برخى از افراد شده و چنين پنداشته‌اند كه اين‌ها مانعى جدّى در راه تشخيص نسب امام مهدى ( عجلّ الله تعالى فرجه ) شمرده مىشود ، در حالى كه نتيجه‌ى صحيح بررسى احاديث مربوط به نسب امام مهدى عليه السّلام اين است كه آن حضرت از فرزندان ابو طالب است . چون احاديث فرزند عباس بودن ايشان ، جعلى است و احاديث « پرچم‌هاى سياه » نيز هيچ‌گونه تعارضى با نتيجه‌ى پيش‌گفته ندارد . در آينده نيز احاديث ديگرى نقل مىكنيم كه به شكل قطعى و جزمى ، احتمال فرزند عباس بودن امام مهدى عليه السّلام را منتفى مىسازد . مهدى از فرزندان على است از آنجا كه جناب ابو طالب بيش از يك پسر داشته است ، احاديثى وارد شده كه منظور از « فرزند ابو طالب بودن امام مهدى عليه السّلام » را مشخص و اين اطلاق را مقيّد كرده است و مهدى عليه السّلام را مشخصا از فرزندان حضرت على بن ابى طالب عليه السّلام شمرده است . در اين زمينه ، اخبارى به ما رسيده است ، يكى از آن‌ها فرمايش امام على عليه السّلام درباره‌ى امام مهدى عليه السّلام است ؛ « او مردى از نسل من است « 5 » » . بر كسى پوشيده نيست كه امير المؤمنين عليه السّلام داراى بيش از يك پسر بوده ، پس ، باز هم بازشناختن دقيق امام مهدى عليه السّلام براساس اين‌كه صرفا بدانيم ايشان از فرزندان حضرت على بن ابيطالب عليه السّلام است ، ممكن نيست .

--> ( 1 ) . اللآلى المصنوعة / ج 1 / صص 434 - 435 . ( 2 ) . البداية و النهاية / ج 6 / ص 246 . ( 3 ) . مستدرك الحاكم / ج 4 / ص 514 . ( 4 ) . ابراز الوهم المكنون / 543 . ( 5 ) . الفتن / نعيم بن حماد / ج 1 / ص 369 / ح 1084 ؛ التشريف بالمنن / سيد بن طاووس / ص 176 / ب 19 / ح 238 .