ميرزا محمد تقي الأصفهاني ( مترجم : مهدى حائرى قزوينى )

31

مكيال المكارم في فوائد دعاء للقائم ( ع ) ( مكيال المكارم در فوائد دعا براى حضرت قائم ( ع ) ) ( فارسى )

است ، مراجعه شود . همچنين زركلى در « الاعلام » ج 6 ، ص 289 و كحّاله در « معجم المؤلّفين » ، ج 9 ، ص 131 و مشار در « مؤلّفين كتب چاپى » ، ج 2 ، ص 282 شرح حال ايشان را آورده‌اند و كحّاله مدفن وى را به اشتباه همدان ذكر كرده است . اين كتاب مكيال المكارم فى فوائد الدعاء للقائم عليه السّلام ، كتابى ارزنده ، ابتكارى و مهم است . مؤلف بسيارى از مطالب مربوط به عقيدهء مهدويت و موضوع حضرت حجّت عليه السّلام را تحت عنوان : « دعا براى آن حضرت و تضرّع به درگاه الهى براى حفظ وجود شريفش از ناملايمات و آفات » مورد بررسى قرار داده است . مؤلف در سال 1330 به حج بيت اللّه الحرام سفر كرد ، در مكه مكرمه وباى شديد پيش آمد و بسيارى از حجّاج و زائرين را از پاى درآورد . پس با خداوند پيمان بست كه اگر سالم به وطن باز گردد ، به تأليف اين كتاب بپردازد . چون به وطن مراجعت كرد ، عهد خود را وفا نمود و اين صفحه‌هاى پر از تحقيقات علمى و تدقيقات لطيف و پرمحتوا كه مورد نياز طالبان علم است ، را تنظيم كرد . مؤلف رحمه اللّه در مقدّمه كتاب اشاره كرده كه شوق او به ديدار امام زمانش - عجّل اللّه فرجه الشريف - او را بدانجا رساند كه در خواب به زيارت و ديدار آن حضرت شرفياب شد و به امر و دستور آن جناب اقدام به تأليف اين كتاب كرد و حتى اسم آن را هم خود آن حضرت نهاد . و به حق بايد گفت : اين اثر آيينهء صاف خوش‌ذوقى و طبق روان مؤلف و اساتيد گرامى او است . و نيز نمونه‌اى از تحقيقات علمى صحيحى است كه در آن زمان در حوزهء علميهء اصفهان رواج داشته ، يعنى اوايل همين قرنى كه اواخر آن را مىگذرانيم . اين كتاب مشتمل بر بحث‌هاى مختلف و بسيار بااهميّت در زمينه‌هاى حديث ، فقه ، كلام ، رجال و حتى فلسفه و ادبيات است كه با اسلوب بديع و سبك جالب و نتيجه‌گيرىهاى درستى توأم مىباشد . دليل بر اين معنى اشاره به تذكّر مؤلّف در ج 2 ، ص 359 به دو اشتباه از دو شخصيت برجستهء علمى است . يكى در كتاب « غيبت » شيخ الطائفه طوسى است كه آن را به غلط نسخه‌برداران نسبت داده ، و ديگرى در « مشيخه » شيخ صدوق كه در كتاب « مستدرك الوسائل » آمده است و پس از اين تذكّر گفته : و امثال اين امور كه عالم را بر كاوش و جستجو وامىدارد ، و موجب رسيدن به امورى مىشود كه از آن غفلت داشته است ، پس اى برادران بر شما باد كوشش و جدّيت كه خداوند هيچ جوينده‌اى را نوميد نمىسازد . كتاب حاضر هشت بخش دارد به مقدار ابواب بهشت برين ( جنّة المأوى ) و بار اوّل به همت فرزندان برومندش به سال ( 1369 ق ) در اصفهان به زيور طبع آراسته شد ( يك جلد در 587 صفحه ) و ديگر بار در دو جلد به‌طور جالب و ممتازى به چاپ مىرسد ( سال 1398 ق ) .