مصطفى محقق داماد
169
مباحثى از اصول فقه ( فارسى )
وجود دارد از قبيل : 1 - قرار گرفتن صفت « افقهيّت » در رديف « اعدليت » ، « اصدقيّت » و « اورعيّت » در مقبوله ، با توجه به اينكه افقهيّت متناسب با مقام فتواست و ربطى به ترجيح روايت ندارد . 2 - روايت داود بن حصين : « عن أبى عبد اللّه ( عليه السّلام ) فى رجلين اتّفقا على عدلين . . . » « 1 » 3 - روايت موسى بن أكيل : « عن أبى عبد اللّه ( عليه السّلام ) . . . ينظر الى أعدلهما و أفقههما فى دين اللّه فيمضى حكمه » « 2 » ، كه در ترجيح يكى از دو حكم بر ديگرى در مقام نفوذ حكم قاضى وارد شده است و نه در مورد قبول روايت . 4 - مرحوم كلينى در مقدمهء اصول كافى اشارهاى به ترجيح صفات راوى نكرده است . « 3 » پس طبق بررسى به عمل آمده در مورد اخبار ترجيح ، مرجّح منصوص ، منحصر به موافقت با كتاب و سنّت قطعى و مخالفت با عامّه مىباشد و دليلى بر ترجيح به احتياط ، شهرت ، مؤخر بودن و صفات راوى نداريم . بنابراين اگر يكى از دو روايت معارض ، واجد ترجيح به موافقت كتاب و يا مخالفت عامه بود به آن عمل مىشود ، و گرنه به موجب اخبار تخيير بايد عمل به تخيير نمود .
--> ( 1 ) - شيخ حر عاملى ، وسائل الشيعة ، ج 18 ص 80 ، باب 9 از ابواب صفات القاضى ، حديث 20 . ( 2 ) - همان منبع ، ص 88 ، حديث 45 . ( 3 ) - شيخ كلينى ، اصول الكافى ، ج 1 ، المقدمه .