پيشينه تحقيق از همان روزهاى آغازين شكل‌گيرى زندگى مسلمانان بر مبناى شريعت ، موضوع تعارض ادلّه مطرح گرديده است . زيرا مسلمانان همواره برآن بوده‌اند كه اعمال روزانه خويش را با احكام شرعى منطبق نمايند و براى انجام تكليف گوش به فرمان دستورات پيشوايان دينى بودند تا مطابق آن عمل كنند . از اين رهگذر چه‌بسا احكامى به آنان مىرسيد كه به ظاهر به يكديگر ناسازگار بودند و ناچار براى تعيين تكليف به علاج ناسازگارى يا عمل به يك دسته از آنها مىپرداختند . « 1 »

--> ( 1 ) - در منابع آمده است آنگاه كه رسول الله ( ص ) مىخواست سپاه به سوى بنى قريظه گسيل دارد فرمود : « لا يصلّينّ احد العصر الّا فى بنى قريظه » ؛ نماز عصر جز در ( محلّه ) بنى قريظه نبايد خوانده شود . مسلمانان حركت كردند ولى در وقت مقرّر نماز عصر به آن محل نرسيدند . مسلمانان از سويى اين جمله را از رسول الله ( ص ) شنيده و از سوى ديگر مكرّرا از آن حضرت شنيده بودند كه فرموده است : « افضل الأعمال الى الله تعالى الصلاة لوقتها » ( سفينة البحار ، ماده صلا ) لذا مردّد شدند كه وظيفه چيست ؟ بعضى به جمله نخست عمل كردند و نماز عصر را در اوّل وقت نخواندند و برخى به استناد جمله اخير به محض دخول وقت اقامه نماز كردند . البته پيامبر در اين واقعه بر هيچ‌كدام خرده نگرفت ( ر ك : السيرة النبوية ، ابن هشام ، ج 3 ، ص 6 - 245 ، الكامل فى التاريخ ،