الشيخ اسماعيل الصالحي المازندراني

97

شرح كفاية الأصول

شده ، كارى انجام مىدهد . به بيان ديگر : انقياد ، اطاعت حكمى ( در مقابل اطاعت حقيقى ) است كه مىتوان گفت از اطاعت ، بالاتر است . و لذا چون احتياط ، انقياد و اطاعت حكمى است ، در حكم اطاعت حقيقى بوده و در نتيجه استحقاق مدح و ثواب را در پى خواهد داشت . و ربما يشكل فى جريان الاحتياط . . . مصنّف در اينجا به اشكالى بر جريان احتياط در برخى فروض اشاره مىكند و ابتدا به جواب‌هاى مرحوم شيخ انصارى از اين اشكال و سپس نقد اين جواب‌ها اشاره مىكند و در نهايت با عبارت « قلت » جواب خودشان را بيان مىكند . قبل از آنكه اشكال را مطرح كنيم ، لازم است مطلب را در محورهاى مختلف بررسى كرده تا معلوم شود اشكال در كدام محور ، جارى است و در كدام محور ، جارى نيست . در مورد بحث ، دو محور اساسى وجود دارد : 1 - معاملات و توصليات 2 - عبادات در مورد معاملات و توصليات ، جريان احتياط ، مورد اشكال نيست و لذا بحث منحصر در محور عبادات مىشود . شبهات در محور عبادات را نيز مىتوان بر دو قسم دانست : 1 - دوران امر بين وجوب و استحباب : مثل اينكه نمىدانيم آيا دعا عند رؤيت هلال ، وجوب دارد يا استحباب . از جريان احتياط در اين قسم ، اشكالى لازم نمىآيد ، زيرا اشكال مربوط به جايى است كه امر نباشد ، ولى در اين قسم ، يقينا امر وجود دارد و لذا قصد امر ، واضح است و تنها وجه و عنوان امر ( يعنى اينكه عنوانش وجوب است يا استحباب ) مورد ترديد و شبهه مىباشد ، و معلوم است كه آنچه مهم مىباشد ، معنون ( خود امر ) است نه عنوان . 2 - دوران امر بين وجوب و غير استحباب : مثل اينكه نمىدانيم آيا نماز جمعه