مختلف اجتماعى و ضرورتهاى زندگى روزمره شكل مىگيرد ، و به‌همين‌جهت اتّفاق نظرشان در خصوص احكام شرعى ممكن است موضعى و متأثّر از آداب و سنن و فرهنگ‌هاى خاص جوامع بشرى باشد ، در حالى كه شارع مقدس بدور از تأثير عوامل و عناصر فوق الذكر با در نظر گرفتن مصالح و مفاسد واقعى به تقنين و تشريع مىپردازد و مصوّباتش از استقرار ، توان و دوام لازم برخوردار بوده و عوامل انفعالى و گذشت زمان و شرايط مكان و محيط در آن تغييرى ايجاد نمىكند . با اين حال هرگاه مردم به شكل عقلائى و ازآن‌جهت كه عاقلند بر امرى اتفاق نمايند اين اتّفاق نظر حجيّت دارد ولى نه بعنوان اجماع عموم مردم بلكه از باب عقل و تحت عنوان ( بناء عقلاء ) كه در جاى خود مفصلا مورد بحث قرار خواهد گرفت . ادلّه حجّيّت اجماع در فقه اهل سنت : اهل سنت براى اثبات حجيت اجماع به كتاب و سنت و عقل استناد نموده‌اند « 1 » . الف ) كتاب - از كتاب آيات زير مستند آنان است : 1 ) « وَ مَنْ يُشاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدى وَ يَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ ما تَوَلَّى وَ نُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَ ساءَتْ مَصِيراً » « 2 » يعنى : هركس با رسول خدا مخالف كند ، پس از آنكه هدايت براى او پديدار گشت ، و غير از راه مؤمنين را پيروى كند ، ما او

--> ( 1 ) الاصول العامّة للفقه المقارن ص 258 . ( 2 ) سورهء نساء آيهء 116 .