مصطفى محقق داماد
81
مباحثى از اصول فقه ( فارسى )
داشته و در تمام زمينهها مغلوب آن حضرت گرديد ولى تا زنده بود از تظاهر به كفر و الحاد دست برنداشت و در مقابل اصول دين لجاج و عناد عجيبى داشت ، بهطورىكه در ايّام حج به مكّه مىرفت و با حجّاج تماس مىگرفت و مبانى اعتقادى آنان را سست مىكرد و آنها را به شك و ترديد وامىداشت . اصرارش در مخالفت با دين به جائى رسيد كه حدّ مرتدّ در موردش حكم شد . وقتى مىخواستند حد را در موردش اجراء كنند ، گفت : حال كه مىخواهيد مرا بكشيد مىگويم كه چهار هزار حديث جعل كردم و در ميان احاديث شما داخل نمودم ، حلال را حرام و حرام را حلال ساختم « 1 » . شرايط حجيّت خبر واحد - با توجّه به آنچه گذشت ، به علّت وجود مجعولات بين اخبار و احاديث ، فقهاى عظام براى حجيّت خبر واحد شرايطى ذكر كردهاند كه مربوط به راوى است و ذيلا به بخشى از آنها اشاره مىشود : 1 ) تكليف - منظور اين است كه راوى از حيث كمال بايد واحد شرايط تكليف باشد . روايت نابالغ و مجنون و سفيه مردود است . در مورد نابالغ غير مميّز علماى عامه عقيده دارند كه خبر او را بايد تلقّى به قبول كرد ، ولى علماى اماميّه بدون هيچ اختلاف نظرى خبر فرد نابالغ را مطلقا مردود و غير قابل عمل و استناد مىشمارند . 2 ) عدالت - آيه شريفه « نبا » كه يكى از دلايل مهم در حجيّت خبر واحد است ، صراحتا بىاعتبارى خبر شخص فاسق را اعلام نموده است .
--> ( 1 ) اضواء على السّنة المحمّديّة ص 121 .