مصطفى محقق داماد
56
مباحثى از اصول فقه ( فارسى )
مرتبط تحت عنوان نوادر ناميده مىشود . اسامى بعضى از افرادى كه به تدوين اين نوع كتب پرداختهاند به اين قرار است : حمدان بن سليمان نيشابورى حمّاد بن عيسى بندار بن عاصم الذّهلى حسن بن محبوب السّراد حسن بن جهم بن بكير . كتب اربعه - از اواخر دوره غيبت صغرى ، يعنى در عهد سمرى چهارمين نايب حضرت امام زمان ( ع ) ، كه دامنه فقه توسعه يافت برخى از بزرگان علما و محدّثين شيعه برآن شدند كه احاديث مرويّه اهل بيت را در مجموعههائى تنظيم و تبويب و مرتّب نمايند ، و آن قسمت از اخبار را كه مربوط به فروع فقهى است به ترتيب ابواب تدوين كنند . از اين رهگذر ، در مدّت يك قرن ، چندين مجموعه بزرگ حديث بوجود آمد . از بين آنها چهار كتاب مقبوليت عامّه يافت و سند و مرجع فتاوى فقها قرار گرفت و به كتب اربعه معروف گرديد . كتب اربعه به ترتيب تأليف عبارتند از : 1 ) كافى - تأليف ابو جعفر محمّد بن يعقوب اسحاق كلينى رازى مىباشد او مدّت بيست سال از عمر خود را براى تأليف اين كتاب صرف كرد . كتاب كافى مشتمل بر 30 فصل يا 30 كتاب است كه از العقل و الجهل آغاز و به كتاب الوصايا ختم مىشود . اين كتاب حاوى 16199 حديث بوده كه اين رقم بالغ بر جميع احاديث صحاح ستّه عامه مىباشد و تفصيل آن احاديث عبارت است از :