على غير ما انزل اللّه » ذكر مىكند ؛ از جمله راجع به عدهء وفات كه در زمان جاهليت به مدت يك سال بوده و خداوند متعال نخست اين مدت را ضمن آيه 240 سورهء بقره امضاء كرده و سپس همين مدت را با آيهء 234 سورهء بقره فسخ نموده و به مدت چهار ماه و ده روز تقليل داده است و مواردى از اين قبيل . . . برطبق شواهد و مدارك فراوان ، قرآنى را كه حضرت على ( ع ) پس از وفات پيغمبر مرتب ساخت ، برطبق ترتيب نزول آن بوده است « 1 » . جمع و نگارش قرآن هم‌زمان با خلافت ابى بكر - وقتى كه رسول خدا ( ص ) رحلت فرمودند و على ( ع ) مشغول جمع‌آورى قرآن بودند ، ابى بكر بن ابى قحافه به عنوان خليفهء پيغمبر زمام امور را بدست گرفت و در همين زمان جنگ يمامه پيش آمد كه در آن عده‌اى از حفّاظ و قرّاء قرآن به شهادت رسيدند ، و همين امر انگيزه‌اى شد كه قبل از آنكه همهء حفّاظ و قرّاء قرآن از بين بروند فورا اقدام به جمع‌آورى قرآن بشود و اين امر به زيد بن ثابت محوّل گرديد ؛ هرچند كه ابو بكر و زيد بن ثابت و اكثر صحابهء رسول خدا ( ص ) در اقدام به جمع‌آورى قرآن جرأت كافى نداشتند و آن را نوعى نوآورى مىدانستند . بالاخره زيد بن ثابت با دستور ابو بكر و تشويق عمر ، كار خود را در نگارش و جمع قرآن آغاز كرد و از منابع و مصادر متنوعى ، كه همهء آنها مؤيّد يكديگرند ، استفاده كرد . اين منابع عبارت بودند از : الف ) زيد بن ثابت خود از كتّاب و حفّاظ وحى بوده و

--> ( 1 ) الاتقان ج 1 ص 100 ؛ تاريخ قرآن زنجانى ص 58 .