مصطفى محقق داماد
17
مباحثى از اصول فقه ( فارسى )
آنچه در مورد قرآن مسلّم است ، قطعيّت صدور آن است . به اين معنى كه هيچيك از فرقهها و نحلههاى اسلامى حتى در آيه و يا كلمهاى از قرآن ترديدى ننمودهاند و اين امانت الهى به صورت تواتر ، نسل به نسل بدست ما و اصل گرديده و اگر چنانچه اختلاف نظرى وجود دارد نسبت به تفسير و برداشت از آيات و كلمات آن است ، نه در اصل آن . قرآن مجيد از قديم الايّام مفسّرين مختلف حتى با نظريات متفاوت داشته است . نخستين گروه مفسر قرآن را ياران و صحابه رسول اللّه تشكيل مىدادند كه مشهورترين آنها عبارتند از : على ابن ابى طالب ، عبد الله بن عباس ، عبد الله بن مسعود . مقارن ظهور دولت عباسى علم تفسير قرآن رائج شد و به تدريج كتابهاى متعدّدى در اين زمينه به رشته تحرير درآمد كه مهمترين آنها عبارتند از : جامع البيان فى تفسير القرآن كه توسط طبرى در 30 جزء تأليف شده است ؛ و تفسير الكشاف زمخشرى در 4 جزء ؛ و تفسير ابن كثير ؛ و تفسير الكبير فخر رازى در 8 جزء و تفسير جلالين كه توسط جلال الدين محلى شروع شد و جلال الدين سيوطى آن را تكميل و تتميم نمود و لذا آن را جلالين مىنامند . در ميان شيعه تفاسير دقيق و پرمحتوى بسيار تأليف شده كه مشهورترين آنها را مىتوان مجمع البيان طبرسى و نيز تفسير تبيان شيخ طوسى نام برد . در ادامه بحث كتاب ، نخست مىبايست يك سلسله مطالب