كنيم . ديديم كه مخصّص يا متّصل است و يا منفصل و تعاريف هريك از انواع مخصّص نيز آورده شد . منظور از اجمال مخصّص اين است كه در پاره‌اى موارد پس از ورود مخصّص ، به علّت ابهام و غير صريح بودن مخصّص ، حالت ترديد و بلا تكليفى ايجاد مىشود كه در اصطلاح اجمال مخصّص نام دارد . علماى اصول اجمال مخصّص را بررسى و طريقه حلّ مشكل را ارائه داده‌اند . اجمال مخصّص ممكن است ناشى از عدم صراحت و عدم وضوح مفهوم باشد ، كه در اين صورت در اصطلاح شبههء مفهوميّه گفته مىشود . و در حالتى هم ممكن است به علّت اشكال در انطباق موضوع بر افراد و مصاديق باشد ، كه در اين صورت شبه مصداقيّه نام دارد . براى روشن شدن مطلب دو مثال ذيلا آورده مىشود : كليّه اراضى ، قابل تملك خصوصى است مگر اراضى موات . همان گونه كه مشاهده مىشود اين يك حكم عام است كه تخصيص خورده ؛ حال اگر در مفهوم موات ترديد و شك حاصل شود ، مثلا ترديد باشد كه آيا منظور از اراضى موات تنها آن بخش از زمين‌هائى است كه اصولا سابقه عمران و احياء نداشته‌اند ( موات بالاصالة ) و يا زمين‌هائى كه سابقه عمران و احياء داشته و به تدريج به حالت خرابى و ممات افتاده است را نيز شامل مىشود ( موات بالعرض ) در اصطلاح اصول مىگوئيم اينجا شبهه مفهوميّه وجود دارد . يعنى مفهوم موات ، غير صريح است . مثال ديگر ، هر آبى پاك است مگر آنكه رنگ ، بو و طعم آن تغيير كرده باشد . اين عبارت عامّى است كه برآن مخصّص وارد شده ؛