مصطفى محقق داماد

81

مباحثى از اصول فقه ( فارسى )

عام « ممنوعيت ورود » مقدارى كاسته شده است . انواع مخصّص : مخصّص بر دو نوع است : الف ) مخصّص متّصل ب ) مخصّص منفصل الف ) مخصّص متّصل - هرگاه بين عام و مخصّص انقطاع و فاصله وجود نداشته باشد ، و مخصّص به عام اضافه شود و بلافاصله بدنبال آن بيايد ، اين نوع مخصّص در اصطلاح اصول مخصّص متّصل ناميده مىشود . مانند مثال قبل ، يعنى ورود به منازل افراد ممنوع است مگر به حكم قانون . مخصّص متّصل بر پنج نوع است : 1 ) صفت - مانند همهء دانشمندان عادل را احترام كنيد . در اين عبارت صفت عادل دايره عام را كه احترام به تمام دانشمندان است ، محدود مىسازد . و آن را به دانشمندان عادل اختصاص مىدهد و بقيه افراد و مصاديق دانشمندان يعنى دانشمندان غير عادل ، از شمول و دايره حكم خارج مىشوند . 2 ) شرط - مانند همه دانشجويان اگر داراى معدّل كافى باشند ، مىتوانند در دورهء فوق ليسانس شركت كنند . در اين جمله ، شرط دارا بودن معدّل كافى باعث محدود شدن دائره عام شده است . و بعضى از افراد آن را از تحت عام خارج مىكند . 3 ) استثناء متّصل - مانند همهء دانشجويان حقّ ورود به كلاس را دارند مگر پرويز . در اين جمله مگر پرويز دايرهء شمول عام را محدود