مصطفى محقق داماد

59

مباحثى از اصول فقه ( فارسى )

10 - صيغه نهى : منظور از صيغهء نهى ، هر قالب كلامى است كه دلالت بر درخواست ترك نمايد . مانند قالب‌هاى لا تفعل ، ايّاك ان تفعل در زبان عربى و نكن ، مبادا بكنى در زبان فارسى . الف ) دلالت صيغهء نهى در تحريم - نظير بحثى كه در مباحث امر داشتيم ، در اينجا نيز اصوليّين مطرح كرده‌اند كه آيا صيغهء نهى دلالت بر حرمت مىكند يا خير ؟ يعنى وقتى گوينده مىگويد : « فلان كار را نكن . » ، آيا دلالت برآن دارد كه اين عمل ممنوع و غير مجاز است ؟ يا آنكه صرفا دلالت دارد بر آنكه عمل مزبور ناشايسته و مرجوح است ؛ و رساندن مفهوم حرمت ، محتاج به قرينه مىباشد ؟ اكثر علماى اصول عقيده برآن دارند كه صيغهء نهى ، ظهور در حرمت دارد . و اگر در مواردى نواهى شرعيه دلالت بر كراهت مىكند ، نه به خاطر ظاهر لفظ است ، بلكه قرائن و شواهد موجود در كلام و يا در خارج آن چنين دلالتى را نموده است . ولى بعضى از صاحب‌نظران اين دانش مىگويند : صيغه‌هاى نهى و امر فى نفسه هيچ‌گونه دلالتى بر حرمت و يا وجوب ندارند ؛ بلكه اين قالب‌هاى كلامى صرفا دلالت برآن دارند كه نهىكننده از عمل مربوطه منزجر است و يا