مانند : موارد دوران امر بين متباينين ، كه امتثال اجمالى در آن ، سبب تكرار در عبادت مىشود . مثلا در ظهر روز جمعه ، كه امر دائر است بين وجوب صلاة جمعه و صلاة ظهر ، امتثال اجمالى به اين است كه مكلف هر دو نماز را بخواند . و يا در مورد ثوبين مشتبهين ، امتثال اجمالى سبب مىشود كه مكلّف با هركدام از دو لباس ، يك نماز بخواند . حال ، پس از بيان دو قسم تعبّدى ، اشاره به اين نكته لازم است كه محلّ بحث ( كه آيا امتثال اجمالى ، تكليف را ساقط مىكند يا نه ؟ ) فقط قسم دوّم است . ( فربما يشكل . . . ) مصنف در اين عبارت به سه اشكال كه بر امتثال اجمالى در قسم دوّم تعبّدى شده ، اشاره مىكند و سپس جواب مىدهد . اشكالات [ وارد شده در مجزى بودن احتياطى كه موجب تكرار مىشود ] : 1 - اخلال به قصد وجه : يعنى امتثال اجمالى باعث اخلال در قصد وجه ( وجوب ، استحباب ) مىشود ، زيرا در مثال فوق كه شخص نمىداند نماز ظهر واجب است يا نماز جمعه ، وقتى نماز ظهر مىخواند نمىتواند قصد كند كه نماز واجب مىخواند زيرا امكان دارد نماز جمعه واجب باشد ، و همچنين است عكس فرض . 2 - اخلال به قصد تمييز : يعنى امتثال اجمالى ، سبب اخلال به قصد تمييز مىشود و نمىتوان مأمور به را از غير مأمور به ، تمييز و تشخيص داد . مثلا شخص نمىتواند نماز ظهر را به عنوان مأمور به امتثال كند ، زيرا امكان دارد نماز جمعه ، مأمور به باشد و همچنين است عكس فرض . 3 - لزوم لعب و عبث با امر مولى : يعنى امتثال اجمالى ، سبب مىشود كه عبد ، با امر مولا ، بازى كند و او را مورد تمسخر قرار دهد . « 1 » زيرا فرض اين است كه مولا ، يك

--> ( 1 ) . مرحوم آية اللّه العظمى حاج شيخ هاشم قزوينى در مثال براى لعب به امر مولا ، مىفرمودند : مثل اين است كه مولا از عبد ، يك ليوان آب بخواهد ، و عبد به صرف اينكه احتمالات در مورد آب ( كه از كجا و با چه ظرفى