اقسام مخصّصات لبّيه مخصّصات لبّيه بر دو قسمند : اوّل - مخصّصاتى كه در حكم مخصّص متّصل لفظى هستند ، يعنى به قدرى ضرورى و بديهىاند كه تا عامّ ، القاء مىشود ، مخاطب بدون تأمّل ، مخصّص آن را درمىيابد ، و به عبارت ديگر : بين القاى عامّ از سوى متكلّم ، و انتقال مخاطب به مخصّص ، فاصله‌اى نيست ، و لذا متكلّم مىتواند به خاطر اين وضوح ، مخصّص را ذكر نكند . مصنّف مىگويد : اين مخصّص لبّى ، همانند مخصّص متّصل لفظى است كه از ابتدا ظهور عامّ را از بين مىبرد و كارى مىكند كه ظهور عامّ از ابتدا ، در دائرهء خصوص منعقد شود ( اين مخصّص ، ظهور عامّ را از اول ، ضيق و محدود مىكند ) و لذا در شبهات مصداقيّه ، تمسّك به عامّ جايز نيست . مثال - خطاب « كتب عليكم الصيام » به حسب ظاهر ، عامّ است و شامل عقلاء و غير عقلا مىشود ، ولى به حكم قطعى و بديهى عقل ، تكليف به عقلا تعلّق مىگيرد ، و اين حكم عقلى چون ضرورى و بديهى است ، مانند مخصّص متّصل براى عموم « كتب عليكم الصيام » است و لذا اين خطاب از ابتدا ، در عقلا ظهور پيدا مىكند . حال اگر در مورد زيد ، شكّ شد كه آيا از عقلاست يا غير عقلا ، شبههء مصداقيه شده و به نظر همه تمسّك به عموم در آن جايز نمىباشد ( همان‌طور كه در مخصّص متّصل لفظى كه اجمال در مصداق داشت ، تمسّك به عامّ جايز نبود ) . دوم - مخصّصاتى كه در حكم مخصّص منفصل هستند ، به‌طورىكه با القاى عامّ ، مخصّص بلافاصله به ذهن نمىآيد ، بلكه انتقال ذهن به اين مخصّص ، بعد از نظر و تأمّل است ، يعنى مخاطب بايد مقدارى درنگ كند تا بفهمد عامّ ، به واسطهء اين مخصّص لبّى ، تخصيص خورده است . مانند : « انظروا الى رجل منكم قد روى حديثنا و عرف حلالنا و حرامنا . . . » كه به نظر بدوى شامل هر فقيهى ، اعمّ از عادل و غير عادل مىشود و لذا با القاى اين عامّ ، ذهن