الثانى عشر : إنّه قد اختلفوا فى جواز استعمال اللفظ « 1 » ، فى أكثر من معنى ، على سبيل الانفراد و الاستقلال ، بأن يراد منه « 2 » كلّ واحد ، كما إذا لم يستعمل إلّا فيه « 3 » ، على أقوال « 4 » : أظهرها عدم جواز الاستعمال فى الأكثر ، عقلا . و بيانه : إنّ حقيقة الاستعمال ليس مجرّد جعل اللّفظ ، علامة لإرادة المعنى ، بل جعله « 5 » وجها و عنوانا له « 6 » ، بل بوجه نفسه « 7 » كأنّه « 8 » الملقى ، و لذا يسرى إليه قبحه و حسنه « 9 » كما لا يخفى . و لا يكاد يمكن جعل اللفظ « 10 » كذلك « 11 » ، إلّا لمعنى واحد ، ضرورة أنّ لحاظه هكذا « 12 » فى إرادة معنى ؛ ينافى لحاظه كذلك فى إرادة الآخر « 13 » ، حيث أنّ لحاظه كذلك لا يكاد يكون إلّا بتبع لحاظ المعنى فانيا « 14 » فيه « 15 » ؛ فناء الوجه فى ذى الوجه ؛ و العنوان فى المعنون ، و معه « 16 » كيف يمكن ارادة معنى آخر معه « 17 » كذلك « 18 » فى استعمال واحد ، مع استلزامه للحاظ آخر غير لحاظه « 19 » كذلك فى هذا الحال « 20 » . و بالجملة : لا يكاد يمكن فى حال استعمال واحد ، لحاظه وجها لمعينين و فانيا فى الاثنين ، إلّا أن يكون اللّاحظ أحول العينين .

--> ( 1 ) . أى : اللفظ المشترك . ( 2 ) . أى : من اللفظ . ( 3 ) . أى : فى الواحد . ( 4 ) . متعلّق به « اختلفوا » . ( 5 ) . أى : جعل اللفظ . ( 6 ) أى : للمعنى . ( 7 ) . أى : بوجه جعل اللفظ نفس المعنى . ( 8 ) . أى : كأنّ المعنى . ( 9 ) . أى : يسرى الى اللفظ ، قبح المعنى و حسنه . ( 10 ) . أى : اللفظ الواحد . ( 11 ) . أى : وجها و عنوانا . ( 12 ) أى : لحاظ اللفظ وجها . ( 13 ) . ارادهء معناى ديگر . ( 14 ) . « فانيا » حال از « لفظ » است نه « معنى » . ( 15 ) . أى : فى المعنى . ( 16 ) . أى : مع فناء اللفظ فى المعنى . ( 17 ) . با معناى اول . ( 18 ) . أى : وجها و عنوانا للمعنى . ( 19 ) . غير لحاظ معناى اوّل . ( 20 ) . در استعمال واحد .