التخصيص « 1 » بلا وجه « 2 » الّا بنحو محال . « 3 » فاللازم الأخذ بالاستصحاب السّببى . « 4 » نعم لو لم يجر هذا الاستصحاب « 5 » بوجه « 6 » لكان الاستصحاب المسبّبي جاريا ، فإنّه لا محذور فيه « 7 » حينئذ « 8 » مع وجود أركانه « 9 » و عموم خطابه . « 10 » و إن لم يكن المستصحب فى أحدهما « 11 » من الآثار للآخر « 12 » فالأظهر جريانهما « 13 » فيما لم يلزم منه « 14 » محذور المخالفة القطعيّة للتكليف الفعلىّ المعلوم اجمالا ، « 15 » لوجود المقتضي إثباتا « 16 » و فقد المانع عقلا . « 17 » أمّا وجود المقتضى ، فلإطلاق الخطاب « 18 » و شموله « 19 » للاستصحاب فى أطراف المعلوم بالاجمال ، « 20 » فانّ قوله « عليه السلام » فى ذيل بعض أخبار الباب : « و لكن تنقض اليقين باليقين » ، « 21 » لو سلّم « 22 » أنّه « 23 » يمنع عن

--> ( 1 ) - لدليل الاستصحاب ( 2 ) - و بلا مخصّص ( 3 ) - مگر اينكه مخصّصيّت ، به نحو محال و به صورت دور مصرّح باشد . ( 4 ) - كه آن ، استصحاب طهارت ماء است تا حكم به طهارت ثوب نجس شود . ( 5 ) - يعنى در جانب سبب ( 6 ) - به خاطر وجود معارض در جانب سبب . ( 7 ) - در صورت عدم جريان استصحاب در جانب سبب ، محذورى براى جريان آن در جانب مسبّب وجود ندارد . ( 8 ) - در حين عدم جريان استصحاب سببى . ( 9 ) - اركان استصحاب مسبّبى كه يقين سابق و شك لاحق است . ( 10 ) - عموم خطاب « لا تنقض اليقين بالشك » در استصحاب مسبّبى كه شاملش مىشود . توضيح : بهتر بود كه مرحوم آخوند ( ره ) بجاى لفظ « عموم » از لفظ « اطلاق » استفاده مىكرد چون كه عموم ، مربوط به تكثير افراد و اطلاق ، مربوط به حالات و زمان‌ها است . ( 11 ) - فى احد الاستصحابين ( 12 ) - دو استصحاب ، در عرض هم هستند و هيچ‌كدام متأثّر از ديگرى نيست . ( 13 ) - جريان هر دو استصحاب ( 14 ) - من جريانهما ( 15 ) - گرچه مخالف معلوم بالاجمال است ولى مخالفت عمليه لازم نمىآيد در نتيجه مخالفت قطعيه هم پيش نيامده و لذا ما محذورى نخواهيم داشت . ( 16 ) - مقتضى ، موجود است ؛ چون خطاب « لا تنقض اليقين بالشك » كه در لسان ادلّه است ، آن را شامل مىشود . ( 17 ) - و مانعى هم وجود ندارد ؛ چرا كه مستلزم مخالفت قطعيه از براى تكليف فعلى نخواهد بود . ( 18 ) - در اينجا مرحوم آخوند ( ره ) لفظ صريح « اطلاق » را براى خطاب « لا تنقض اليقين بالشك » به كار برده است كه صحيح است . بر خلاف ساير موارد مشابه كه از لفظ « عموم » استفاده مىكرد . ( 19 ) - خطاب ( 20 ) - اطلاق خطاب ، اقتضاء مىكند كه لا تنقض اليقين بالشك ، اطراف علم اجمالى را بگيرد . ( 21 ) - البته اين جمله از جانب مرحوم آخوند ( ره ) است ، ليكن در متن روايت اين‌گونه آمده كه « و لكن انقضه بيقين آخر » . ( 22 ) - اگر بپذيريم كه در ذيل بعضى از روايات ، اين جمله آمده باشد ؛ چون در برخى از روايات هم نيامده است . ( 23 ) - هذا الذّيل