صيغهء افعل ، مادّه امر ، مادهء طلب و هرآنچه كه بوسيلهء آن ، طلب ، انشاء مىشود . نكته : مقدّمات و طى مراحل آن مربوط به اين مقام بود . * مصاديق جملهء انشائيّه غير طلبيّه كدام‌اند ؟ تمنّى ، ترجّى ، را ، ندا ، نهى ، استفهام ، مدح ، ذمّ و . . . * در جملات انشائيّهء غير طلبيّه چه چيزى وجود دارد ؟ وجدانيات : كه 1 - در نفس وجود دارند ، يعنى از صفات نفسانيه هستند ، مثل : آرزومندى قلبى و . . . 2 - در قالب كلام لفظى انشاء مىشوند مثل : ليت ، لعلّ ، و . . . * در جملات خبريه چه امورى وجود دارد ؟ اگر به جملهء خبريه ( زيد قائم ) توجّه كنيم ، سه امر در آن وجود دارد : 1 - نسبت محمول به موضوع كه در واقع و نفس الأمر يا براى آن ثابت است و يا مسلوب . 2 - تصديق به نسبت كه در نفس من متكلم ثابت است و از صفات نفسانيّه محسوب مىشود . 3 - خبر و كلام لفظى كه مىگويد : زيد قائم . * با توجّه به مقدّمات فوق نظر اشاعره دربارهء صيغ انشائيه ، جمل خبريّه و بالاخره دربارهء طلب و اراده چيست ؟ قائل به كلام نفسى بوده ، آن را يك شىء قديم و زائد بر ذات و قائم به ذات بارى مىدانند . * مراد از پاسخ اخير چيست ؟ مىگويند : 1 - يكى از عناوينى كه در شرايع بر خداوند متعال حمل مىشود ، عنوان متكلم است . 2 - مبدأ كلمهء متكلم ، لفظ كلام و تكلم است . 3 - اگر مراد از كلام ، كلام لفظى باشد ، چون حادث است نمىتواند قيام حلولى به ذات قديم داشته باشد . پس : مراد از كلام : كلام لفظى نيست ، بلكه كلام نفسى است . سپس مىگويند : همان‌طور كه ذات بارى تعالى قديم است ، كلام نفسى هم قديم است ، و قيام قديم به قديم نيز بلا اشكال است . اين‌ها مدّعى شده‌اند كه نه تنها كلام نفسى دربارهء خداوند متعال ثابت است بلكه در مورد انسان نيز تحقّق دارد . منتهى در هر مورد به شكل خاصى وجود دارد : فى المثل مىگويند :